RED III: is de richtlijn hernieuwbare energie ingevoerd in Nederland?
Richtlijn (EU) 2023/2413 · RED III
Nederland meldde de eerste nieuwe regels op 12 februari 2025. Dat was 7 maanden na de uiterste datum van 1 juli 2024.
De Commissie heeft een procedure tegen Nederland lopen, omdat de richtlijn volgens haar nog niet (helemaal) is ingevoerd. Zie de procedure.
Wat regelt de richtlijn?
RED III is een richtlijn: een Europese wet die elk land zelf in eigen wetten moet omzetten. Deze wet moet zorgen voor meer hernieuwbare energie in de EU. Die energie komt niet uit fossiele brandstoffen, maar uit bronnen zoals wind, zon en waterkracht.
EU-landen moeten samen zorgen dat minstens 42,5% van alle gebruikte energie uit hernieuwbare bronnen komt. Ze streven samen naar minstens 45%.
De richtlijn stelt ook regels voor energie uit biomassa, waaronder hout. Landen moeten schade aan de natuur, het milieu en het klimaat beperken.
Hout gebruiken voor producten, hergebruik en recycling gaat voor op energie opwekken. Onder bepaalde voorwaarden mogen landen van die volgorde afwijken. Ze mogen geen directe geldsteun geven voor energie uit onder meer stronken en wortels.
Ook moeten landen obstakels voor meer hernieuwbare stroom wegnemen. Het gaat bijvoorbeeld om vergunningen, de nodige stroomnetten en het opslaan van energie. Verder moeten landen samen werken aan projecten voor hernieuwbare energie.
Voor wie geldt het?
De regels gelden vooral voor overheden van EU-landen. Zij moeten zorgen dat meer hernieuwbare energie wordt gebruikt. Daarbij moeten ze rekening houden met de extra vraag naar stroom. Die komt van vervoer, industrie, gebouwen, verwarming en koeling.
Ook bedrijven die energie uit hout maken, krijgen met de regels te maken. Overheden mogen niet voor elke manier van energie opwekken geldsteun geven. Landen tellen ook de hernieuwbare stroom mee die mensen zelf opwekken en gebruiken.
De Nederlandse wetten en regels
Dit heeft Nederland aan de Europese Commissie gemeld als invoering van deze richtlijn, van oud naar nieuw.
| Gemeld | Wet of regeling | In werking |
|---|---|---|
| 12 februari 2025 | Wet Wet van 11 december 2024, houdende regels over energiemarkten en energiesystemen (Energiewet) | 1 januari 2026 |
| 12 februari 2025 | Wet Wet van 11 december 2024, houdende regels over energiemarkten en energiesystemen (Energiewet) | 1 januari 2026 |
| 12 februari 2025 | Wet Wet van 11 december 2024, houdende regels over energiemarkten en energiesystemen (Energiewet) | 1 januari 2026 |
| 12 februari 2025 | Wet Wet van 11 december 2024, houdende regels over energiemarkten en energiesystemen (Energiewet) | 1 januari 2026 |
| 18 maart 2025 | Koninklijk besluit Besluit van 17 februari 2025 tot vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van de Energiewet | 22 februari 2025 |
| 18 maart 2025 | Koninklijk besluit Besluit van 17 februari 2025 tot vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van de Energiewet | 22 februari 2025 |
| 18 maart 2025 | Koninklijk besluit Besluit van 17 februari 2025 tot vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van de Energiewet | 22 februari 2025 |
| 11 april 2025 | Wet Wet van 23 maart 2016, houdende regels over het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving (Omgevingswet) (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 januari 2024 |
| 11 april 2025 | Besluit Besluit van 3 juli 2018, houdende procedurele regels en regels over algemene onderwerpen over het beschermen en benutten van de fysieke leefomgeving (Omgevingsbesluit) (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 januari 2024 |
| 11 april 2025 | Besluit Besluit van 3 juli 2018, houdende regels over bouwwerken in de fysieke leefomgeving (Besluit bouwwerken leefomgeving) (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 januari 2024 |
| 11 april 2025 | Wet Wet van 4 juni 1992, houdende algemene regels van bestuursrecht (Algemene wet bestuursrecht) (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 januari 1994 |
| 4 juli 2025 | Wet Wet van 13 juni 1979, houdende regelen met betrekking tot een aantal algemene onderwerpen op het gebied van de milieuhygiëne (Wet milieubeheer) (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 september 1980 |
| 4 juli 2025 | Wet Wet van 2 juli 1998, houdende regels met betrekking tot de productie, het transport en de levering van elektriciteit (Elektriciteitswet 1998) (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 januari 1998 |
| 4 juli 2025 | Koninklijk besluit Besluit van 16 oktober 2007, houdende regels inzake de verstrekking van subsidies ten behoeve van de productie van hernieuwbare elektriciteit, hernieuwbaar gas en elektriciteit opgewekt door middel van … (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 april 2008 |
| 4 juli 2025 | Ministeriele regeling Uitvoeringsregeling energie-investeringsaftrek 2001 (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 januari 2001 |
| 4 juli 2025 | Ministeriele regeling Regeling van de Minister van Economische Zaken van 11 juli 2014, nr. WJZ / 13125043, houdende vaststelling van nationale subsidie-instrumenten op het terrein van Economische Zaken (Regeling nationale EZ-subsidies) (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 20 augustus 2014 |
| 4 juli 2025 | Koninklijk besluit Besluit van 3 mei 2018, houdende regels met betrekking tot de jaarverplichting hernieuwbare energie vervoer en de rapportage- en reductieverplichting vervoersemissies, ter implementatie van Richtlijn (EU) 2015/1513 van … (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 juli 2018 |
| 4 juli 2025 | Koninklijk besluit Besluit van 6 mei 2025 tot wijziging van het Besluit bouwwerken leefomgeving in verband met hernieuwbare energie bij vervanging van het verwarmingssysteem | 21 mei 2025 |
| 4 juli 2025 | Ministeriele regeling Regeling van de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, van 29 november 2022, nr. 2022-0000630123, houdende vaststelling van regels voor het verstrekken van subsidie aan verenigingen van eigenaars, … (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 januari 2023 |
| 4 juli 2025 | Ministeriele regeling Regeling van de Minister van Economische Zaken en Klimaat van 27 februari 2021, nr. WJZ/20120093, tot vaststelling van een regeling voor de verstrekking van subsidie voor het lokaal en gezamenlijk opwekken van … (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 april 2021 |
| 4 juli 2025 | Ministeriele regeling Regeling van de Minister van Economische Zaken van 9 december 2014, nr. WJZ/14198645, houdende regels omtrent garanties van oorsprong voor energie uit hernieuwbare energiebronnen en HR-WKK-elektriciteit (Regeling … (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 januari 2015 |
| 4 juli 2025 | Ministeriele regeling Regeling van de Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van 17 maart 2020, nr. 2020-0000011303, houdende regels met betrekking tot de stimulering van aardgasvrije huurwoningen (Stimuleringsregeling … (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 mei 2020 |
| 4 juli 2025 | Ministeriele regeling Regeling van de Minister voor Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening, van 18 januari 2022 nr. 2022-0000019027, houdende regels met betrekking tot een subsidieregeling voor verduurzaming en onderhoud voor verhuurders … (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 april 2022 |
| 4 juli 2025 | Ministeriele regeling Regeling van de Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening van 22 mei 2025, nr. 2025-0000305917, houdende regels met betrekking tot de stimulering van verduurzaming van maatschappelijk vastgoed | 2 juni 2025 |
| 4 juli 2025 | Ministeriele regeling Tijdelijke regeling van de Minister voor Klimaat en Energie van 22 februari 2023, nr. WJZ/ 26115629, houdende regels over verlening van meerjarige specifieke uitkeringen voor capaciteit (bemensing) van decentrale … (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 28 februari 2023 |
| 4 juli 2025 | Koninklijk besluit Besluit van 3 juli 2018, houdende regels over bouwwerken in de fysieke leefomgeving (Besluit bouwwerken leefomgeving) (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 januari 2024 |
| 4 juli 2025 | Wet Wet van 11 mei 2000 tot vaststelling van de Wet inkomstenbelasting 2001 (Belastingherziening 2001) (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 januari 2001 |
| 4 juli 2025 | Wet Wet van 23 december 1994, houdende vaststelling van de Wet belastingen op milieugrondslag (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 januari 1995 |
| 4 juli 2025 | Ministeriele regeling Meldingsregeling milieu-investeringsaftrek 2001 (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 januari 2001 |
| 13 juli 2026 | Wet Wet van 1 april 2026 tot wijziging van de Wetmilieubeheer en de Wet op de accijns in verband met de implementatie van Richtlijn (EU)2023/2413 van het Europees Parlement en deRaad van 18 oktober 2023 tot wijziging … | – |
| 13 juli 2026 | Besluit Besluit van 19 mei 2026 tot wijziging van het Besluit energie vervoer en het Besluit brandstoffen luchtverontreiniging in verband met de implementatie van Richtlijn (EU) 2023/2413 van het Europees Parlement en de Raad … | – |
| 13 juli 2026 | Ministeriele regeling Regeling van de Staatssecretaris van Infrastructuur en Waterstaat van 23 april 2026, nr. IENW/BSK-2026/72492, tot wijziging van de Regeling energie vervoer en de Regeling brandstoffen luchtverontreiniging in verband met … | – |
| 13 juli 2026 | Besluit Besluit van 5 juni 2026, houdende vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van de wet van 1 april 2026 tot wijziging van de Wet milieubeheer en de Wet op de accijns in verband met de implementatie van Richtlijn … | 10 juni 2026 |
Een melding betekent nog niet dat de richtlijn helemaal is ingevoerd. Dat beoordeelt de Commissie; dat zie je aan de procedure hieronder.
De procedure van de Commissie
Als een land een richtlijn niet op tijd invoert, kan de Commissie een inbreukprocedure beginnen: een procedure tegen een land dat een EU-regel niet (goed) uitvoert.
Zaak INFR(2024)0241 · richtlijn niet (op tijd) omgezet · loopt nog
- 25 september 2024 ingebrekestelling: eerste officiële waarschuwingsbrief van de Commissie
- 12 februari 2025 met redenen omkleed advies: tweede, formele brief: de Commissie legt uit wat er mis is
Zaak INFR(2025)0236 · richtlijn niet (op tijd) omgezet · loopt nog
- 23 juli 2025 ingebrekestelling: eerste officiële waarschuwingsbrief van de Commissie
Bron: inbreukbesluiten van de Europese Commissie (zoeken in de besluiten), besluiten tot en met 1 oktober 2026; opgehaald op 24 oktober 2026. De koppeling van zaak aan richtlijn maken wij zelf op grond van de titel van de zaak.
Hoe ver zijn de andere EU-landen?
25 van de 27 EU-landen hebben nieuwe regels voor deze richtlijn gemeld bij de Commissie; 2 nog niet.
| Land | Eerste melding | Meldingen |
|---|---|---|
| Oostenrijk | 12 april 2018 | 83 |
| België | 15 november 2018 | 21 |
| Litouwen | 23 november 2021 | 52 |
| Slovenië | 30 maart 2022 | 8 |
| Finland | 2 juni 2022 | 22 |
| Tsjechië | 16 januari 2024 | 18 |
| Hongarije | 6 februari 2024 | 2 |
| Frankrijk | 10 mei 2024 | 15 |
| Denemarken | 26 juni 2024 | 5 |
| Duitsland | 3 juli 2024 | 11 |
| Estland | 10 oktober 2024 | 23 |
| Letland | 25 november 2024 | 10 |
| Bulgarije | 26 november 2024 | 41 |
| Polen | 26 november 2024 | 27 |
| Griekenland | 3 december 2024 | 16 |
| Kroatië | 19 december 2024 | 8 |
| Malta | 13 januari 2025 | 7 |
| Nederland | 12 februari 2025 | 8 |
| Slowakije | 31 maart 2025 | 6 |
| Italië | 15 april 2025 | 1 |
| Spanje | 21 mei 2025 | 6 |
| Zweden | 9 juli 2025 | 50 |
| Ierland | 17 september 2025 | 9 |
| Roemenië | 12 november 2025 | 2 |
| Cyprus | 17 november 2025 | 1 |
| Luxemburg | nog niets | 0 |
| Portugal | nog niets | 0 |
Over de uiterste datum
EUR-Lex noemt voor deze richtlijn meer dan één uiterste datum: 1 juli 2024, 21 mei 2025. Dat komt voor als onderdelen op verschillende momenten ingaan, of als de termijn later is verlengd. Wij rekenen met 1 juli 2024: de laatste datum vóór de eerste waarschuwingsbrief van de Commissie.