EuropaPortaalEPBD: is de richtlijn energieprestatie van gebouwen al ingevoerd?
Richtlijn (EU) 2024/1275 · EPBD
Nederland meldde de eerste nieuwe regels op 27 mei 2026 aan de Europese Commissie. Dat was vóór de uiterste datum van 29 mei 2026.
De Commissie heeft een procedure tegen Nederland lopen, omdat de richtlijn volgens haar nog niet (helemaal) is ingevoerd. Zie de procedure.
Wat regelt de richtlijn?
De EPBD is een richtlijn: een Europese wet die elk land zelf in eigen wetten moet omzetten. Deze wet moet zorgen dat gebouwen minder energie gebruiken en minder broeikasgassen uitstoten. Het doel is dat alle gebouwen in 2050 vrij van uitstoot zijn.
Deze gebouwen gebruiken geen of heel weinig energie. Ze stoten ter plaatse geen koolstof uit door het gebruik van fossiele brandstoffen. Ook stoten ze tijdens het gebruik geen of heel weinig broeikasgassen uit.
EU-landen moeten plannen maken om gebouwen op te knappen. Ze moeten ook eisen stellen aan hoeveel energie gebouwen mogen gebruiken. Het gaat om de energie die een gebouw bij normaal gebruik nodig heeft.
De EPBD regelt ook zonne-energie, laadpunten en plekken voor fietsen bij gebouwen. Eigenaren kunnen een renovatiepaspoort gebruiken: een plan om hun gebouw in stappen grondig te verbeteren.
Voor wie geldt het?
De regels gelden voor nieuwe en bestaande gebouwen van overheden en particulieren. Eigenaren, huurders, beheerders en de bouw krijgen ermee te maken.
Nieuwe gebouwen van de overheid moeten vanaf 2028 vrij van uitstoot zijn. Vanaf 2030 geldt dat voor alle nieuwe gebouwen. EU-landen moeten ook zorgen dat woningen stap voor stap minder energie gebruiken.
Voor nieuwe gebouwen moet ook het effect op het klimaat worden berekend. De berekening kijkt naar alle fasen: van bouwproducten en bouw tot gebruik en het verwerken van afval.
De berekening gaat steeds uit van een vaste periode van 50 jaar. Dat betekent niet dat het gebouw naar verwachting 50 jaar meegaat. De uitkomst moet passen bij het gebouw zoals het echt is gebouwd.
De uitkomst komt in het energieprestatiecertificaat. Dat is een document dat laat zien hoeveel energie een gebouw nodig heeft.
Wat is er veranderd?
Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/52 vervangt de bijlage over het berekenen van het effect op het klimaat. Een verordening is een Europese wet die meteen in alle EU-landen geldt. Het gaat hier om regels die de Commissie zelf mag maken om een wet uit te werken.
Er zijn nu uitgebreidere EU-regels voor deze berekening, die voor alle EU-landen hetzelfde zijn. Ze bepalen welke gegevens, delen van gebouwen en fasen van hun bestaan meetellen. Ze schrijven ook voor hoe de uitkomsten worden getoond. Zo zijn berekeningen uit verschillende EU-landen beter te vergelijken.
Bijgewerkt met Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/52 van 16 december 2025 (zie later gewijzigd). De wijziging door Gedelegeerde Verordening (EU) 2026/52 geldt al en is rechtstreeks toepasselijk in de EU-landen.
De Nederlandse wetten en regels
Dit heeft Nederland aan de Europese Commissie gemeld als invoering van deze richtlijn, van oud naar nieuw.
| Gemeld | Wet of regeling | In werking |
|---|---|---|
| 27 mei 2026 | Koninklijk besluit Besluit van 21 april 2026 tot wijziging van het Besluit bouwwerken leefomgeving, het Besluit kwaliteit leefomgeving en het Omgevingsbesluit in verband met de eerste tranche van de implementatie van Richtlijn (EU) … | 29 mei 2026 |
| 27 mei 2026 | Ministerieel besluit Regeling van de Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening van 24 april 2026, nr. 2026-0000192640, houdende wijziging van de Omgevingsregeling in verband met de eerste tranche van de implementatie van de … | 28 mei 2026 |
| 27 mei 2026 | Ministerieel besluit Regeling van de Minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening van 24 april 2026, nr. 2026-0000173784, tot wijziging van de Omgevingsregeling in verband met nieuwe versies van NTA 8800, BRL 9500-U, BRL 9500-W en … | 29 mei 2026 |
Een melding betekent nog niet dat de richtlijn helemaal is ingevoerd. Dat beoordeelt de Commissie; dat zie je aan de procedure hieronder.
De procedure van de Commissie
Als een land een richtlijn niet op tijd invoert, kan de Commissie een inbreukprocedure beginnen: een procedure tegen een land dat een EU-regel niet (goed) uitvoert.
Zaak INFR(2026)2028 · richtlijn niet goed toegepast · gesloten
- 11 maart 2026 ingebrekestelling: eerste officiële waarschuwingsbrief van de Commissie
- 4 juni 2026 zaak gesloten: de Commissie sluit de zaak
Zaak INFR(2026)0459 · richtlijn niet (op tijd) omgezet · loopt nog
- 14 juli 2026 ingebrekestelling: eerste officiële waarschuwingsbrief van de Commissie
Bron: inbreukbesluiten van de Europese Commissie (zoeken in de besluiten), besluiten tot en met 1 oktober 2026; opgehaald op 24 oktober 2026. De koppeling van zaak aan richtlijn maken wij zelf op grond van de titel van de zaak.
Hoe ver zijn de andere EU-landen?
22 van de 27 EU-landen hebben nieuwe regels voor deze richtlijn gemeld bij de Commissie; 5 nog niet.
| Land | Eerste melding | Meldingen |
|---|---|---|
| Frankrijk | 8 september 2022 | 14 |
| Oostenrijk | 10 juni 2024 | 41 |
| Ierland | 18 juni 2024 | 4 |
| Slovenië | 12 juli 2024 | 3 |
| Litouwen | 25 juli 2024 | 12 |
| Tsjechië | 2 september 2024 | 7 |
| Luxemburg | 5 december 2024 | 10 |
| Hongarije | 6 december 2024 | 2 |
| Letland | 29 december 2024 | 16 |
| Polen | 30 december 2024 | 3 |
| België | 20 januari 2025 | 8 |
| Estland | 4 februari 2025 | 3 |
| Bulgarije | 12 juni 2025 | 25 |
| Griekenland | 31 juli 2025 | 1 |
| Roemenië | 26 augustus 2025 | 1 |
| Kroatië | 29 december 2025 | 1 |
| Cyprus | 17 maart 2026 | 1 |
| Nederland | 27 mei 2026 | 3 |
| Finland | 29 mei 2026 | 6 |
| Zweden | 25 juni 2026 | 17 |
| Spanje | 15 september 2026 | 1 |
| Slowakije | 16 oktober 2026 | 1 |
| Denemarken | nog niets | 0 |
| Duitsland | nog niets | 0 |
| Italië | nog niets | 0 |
| Malta | nog niets | 0 |
| Portugal | nog niets | 0 |
Later gewijzigd
De EU heeft deze richtlijn later aangepast met:
Bron: EUR-Lex (Cellar), opgehaald op 24 oktober 2026.
Over de uiterste datum
EUR-Lex noemt voor deze richtlijn meer dan één uiterste datum: 1 januari 2025, 29 mei 2026. Dat komt voor als onderdelen op verschillende momenten ingaan, of als de termijn later is verlengd. Wij rekenen met 29 mei 2026: de laatste datum vóór de eerste waarschuwingsbrief van de Commissie.
