Digitalisering vennootschapsrecht: waarom was Nederland zo laat?
Richtlijn (EU) 2019/1151 · Richtlijn digitalisering vennootschapsrecht
Nederland meldde de eerste nieuwe regels op 11 januari 2024. Dat was 17 maanden na de uiterste datum van 1 augustus 2022.
Wat regelt de richtlijn?
De CER-richtlijn is een Europese wet die elk land zelf in eigen wetten moet omzetten. De wet moet zorgen dat onmisbare diensten blijven werken bij ernstige verstoringen. Deze diensten zijn nodig voor de samenleving, economie, gezondheid, veiligheid of het milieu.
De wet moet bedrijven en instellingen die deze diensten leveren beter fysiek beschermen. Zij moeten onderzoeken welke risico’s hun diensten kunnen verstoren. Ze moeten technische maatregelen nemen en hun beveiliging verbeteren. Ook moeten ze zich voorbereiden op verstoringen.
Zo moeten ze voorkomen dat er iets misgaat en de gevolgen beperken. Daarna moeten ze zorgen dat hun diensten weer goed werken. Ernstige verstoringen moeten ze melden bij de overheid van hun land.
EU-landen moeten een aanpak voor het hele land maken en regelmatig risico’s onderzoeken. Ze moeten de betrokken bedrijven en instellingen helpen met advies, training en oefeningen. Ook moeten ze controleren of deze bedrijven en instellingen de regels volgen.
Voor wie geldt het?
EU-landen onderzoeken welke bedrijven en instellingen onder de regels moeten vallen. Daarna wijzen ze deze aan. Het gaat om bedrijven en instellingen waar een incident onmisbare diensten ernstig kan verstoren.
De regels gelden onder meer voor bedrijven die energie leveren, vervoerders en zorgverleners. Ook bedrijven die drinkwater leveren of afvalwater behandelen, vallen eronder.
Verder gelden de regels voor bepaalde bedrijven die voedsel maken of leveren. Ook de centrale overheid en instellingen in de ruimtevaart vallen eronder.
Bij de centrale overheid gelden de regels niet altijd. Dat geldt voor openbare veiligheid, defensie en het handhaven van de wet.
De richtlijn geldt ook voor banken, platforms voor handel en digitale systemen. Denk bij die systemen aan datacenters en netwerken om informatie uit te wisselen. Voor deze sectoren gelden bepaalde delen van de richtlijn niet.
De Nederlandse wetten en regels
Dit heeft Nederland aan de Europese Commissie gemeld als invoering van deze richtlijn, van oud naar nieuw.
| Gemeld | Wet of regeling | In werking |
|---|---|---|
| 11 januari 2024 | Wet Wet van 28 juni 2023 tot wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek en de Wet op het notarisambt in verband met de implementatie van Richtlijn (EU) 2019/1151 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 … | 1 januari 2024 |
| 11 januari 2024 | Besluit Inwerkingtredingsbesluit Wet implementatie EU richtlijn digitalisering van processen en instrumenten in het vennootschapsrecht | 1 januari 2024 |
| 11 januari 2024 | Besluit Inwerkingtredingsbesluit Wet van 28 juni 2023 tot wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek en de Wet op het notarisambt in verband met de implementatie van Richtlijn (EU) 2019/1151 van het Europees Parlement en de … | 1 januari 2024 |
| 11 januari 2024 | Wet Wijziging van Boek 2 van het Burgerlijk Wetboek en de Wet op het notarisambt in verband met de implementatie van Richtlijn (EU) 2019/1151 van het Europees Parlement en de Raad van 20 juni 2019 tot wijziging van Richtlijn … | 1 januari 2024 |
| 30 juni 2026 | Wet Dienstenwet (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 7 december 2009 |
| 30 juni 2026 | Wet Boek 2 Burgerlijk Wetboek (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 22 juli 1976 |
| 30 juni 2026 | Wet Wet op het notarisambt (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 oktober 1999 |
| 30 juni 2026 | Ministeriele regeling Dienstenregeling centraal loket en interne markt informatiesysteem (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 28 december 2009 |
| 30 juni 2026 | Wet Handelsregisterwet 2007 (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 januari 2008 |
| 30 juni 2026 | Koninklijk besluit Handelsregisterbesluit 2008 (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 juli 2008 |
| 30 juni 2026 | Koninklijk besluit Financieel besluit handelsregister 2014 (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 15 februari 2014 |
| 30 juni 2026 | Ministeriele regeling Financiële regeling handelsregister 2019 | 1 januari 2020 |
| 30 juni 2026 | Wet Wet op de Kamer van Koophandel (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 januari 2014 |
| 30 juni 2026 | Wet Faillissementswet (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | 1 september 1996 |
Een melding betekent nog niet dat de richtlijn helemaal is ingevoerd. Dat beoordeelt de Commissie; dat zie je aan de procedure hieronder.
De procedure van de Commissie
Als een land een richtlijn niet op tijd invoert, kan de Commissie een inbreukprocedure beginnen: een procedure tegen een land dat een EU-regel niet (goed) uitvoert.
Zaak INFR(2022)0380 · richtlijn niet (op tijd) omgezet · gesloten
- 20 september 2022 ingebrekestelling: eerste officiële waarschuwingsbrief van de Commissie
- 1 oktober 2026 zaak gesloten: de Commissie sluit de zaak
Zaak INFR(2023)0235 · richtlijn niet (op tijd) omgezet · gesloten
- 27 september 2023 ingebrekestelling: eerste officiële waarschuwingsbrief van de Commissie
- 1 oktober 2026 zaak gesloten: de Commissie sluit de zaak
Bron: inbreukbesluiten van de Europese Commissie (zoeken in de besluiten), besluiten tot en met 1 oktober 2026; opgehaald op 24 oktober 2026. De koppeling van zaak aan richtlijn maken wij zelf op grond van de titel van de zaak.
Hoe ver zijn de andere EU-landen?
24 van de 27 EU-landen hebben nieuwe regels voor deze richtlijn gemeld bij de Commissie; 3 nog niet.
| Land | Eerste melding | Meldingen |
|---|---|---|
| Tsjechië | 8 april 2020 | 12 |
| Slovenië | 10 februari 2021 | 3 |
| Litouwen | 11 juni 2021 | 5 |
| Letland | 27 juli 2021 | 4 |
| Ierland | 5 augustus 2021 | 2 |
| Frankrijk | 18 augustus 2021 | 3 |
| Oostenrijk | 12 november 2021 | 5 |
| Portugal | 10 december 2021 | 1 |
| Duitsland | 20 december 2021 | 2 |
| Griekenland | 16 mei 2022 | 3 |
| Denemarken | 18 januari 2023 | 10 |
| Slowakije | 25 januari 2023 | 2 |
| Spanje | 31 mei 2023 | 2 |
| Zweden | 25 juli 2023 | 12 |
| Luxemburg | 27 juli 2023 | 6 |
| Italië | 2 augustus 2023 | 2 |
| Cyprus | 22 december 2023 | 1 |
| Nederland | 11 januari 2024 | 5 |
| Malta | 28 maart 2024 | 1 |
| Polen | 5 april 2024 | 15 |
| Bulgarije | 7 mei 2024 | 4 |
| Roemenië | 25 juli 2024 | 6 |
| België | 18 februari 2026 | 3 |
| Estland | 18 mei 2026 | 2 |
| Finland | nog niets | 0 |
| Hongarije | nog niets | 0 |
| Kroatië | nog niets | 0 |
Over de uiterste datum
Cellar noemt 1 augustus 2021 en 1 augustus 2023. Nederland kreeg een jaar uitstel; het Single Market Scoreboard en het kabinet (Kamerstuk 21109) rekenen met 1 augustus 2022.