ATAD: wanneer voerde Nederland de antimisbruikrichtlijn in?

Richtlijn (EU) 2016/1164 · ATAD

Wat regelt de richtlijn?

ATAD is een richtlijn: een Europese wet die elk land zelf in eigen wetten moet omzetten. Deze wet moet voorkomen dat bedrijven via slimme trucs minder belasting betalen. Bedrijven verschuiven bijvoorbeeld op papier hun winst naar landen met lagere belastingen. ATAD moet zorgen dat bedrijven minder gebruikmaken van gaten in de regels.

Bedrijven mogen rente aftrekken van de winst waarover ze belasting betalen. ATAD beperkt hoeveel rente ze mogen aftrekken. Zo moeten bedrijven minder vaak kunstmatig hoge bedragen aan rente betalen aan andere bedrijven binnen dezelfde groep.

Er zijn ook regels voor bedrijven die hun bezit naar een ander land verplaatsen. Die gelden ook als een bedrijf voor de belasting naar een ander land verhuist. Het gaat dan om het land waar het bedrijf voor de belasting gevestigd is. De regels beschermen het land van vertrek tegen het mislopen van belasting.

Soms zetten bedrijven kunstmatige stappen om minder belasting te betalen. Zijn daar geen geldige zakelijke redenen voor? Dan mag de dienst die belasting int het voordeel weigeren.

ATAD pakt ook het verschuiven van winst naar bedrijven in het buitenland aan. Het gaat om dochterbedrijven: bedrijven die onder controle staan van een moederbedrijf. Hun inkomen kan meetellen bij het moederbedrijf. Dat betaalt hierover dan belasting in het land waar het gevestigd is.

Voor wie geldt het?

ATAD geldt voor iedereen die in minstens één EU-land belasting over bedrijfswinst betaalt. Dat geldt ook voor vaste vestigingen in de EU van bedrijven die voor de belasting buiten de EU gevestigd zijn.

Deze bedrijven mogen dus niet alle rente aftrekken van hun winst. Ook gelden regels tegen kunstmatige manieren om minder belasting te betalen. De diensten die belasting innen kunnen dit aanpakken door het voordeel te weigeren.

De Nederlandse wetten en regels

Dit heeft Nederland aan de Europese Commissie gemeld als invoering van deze richtlijn, van oud naar nieuw.

Een melding betekent nog niet dat de richtlijn helemaal is ingevoerd. Dat beoordeelt de Commissie; dat zie je aan de procedure hieronder.

De procedure van de Commissie

Wij vonden geen procedure van de Commissie tegen Nederland over deze richtlijn (inbreukbesluiten tot en met 1 oktober 2026).

Hoe ver zijn de andere EU-landen?

25 van de 27 EU-landen hebben nieuwe regels voor deze richtlijn gemeld bij de Commissie; 2 nog niet.

Later gewijzigd

De EU heeft deze richtlijn later aangepast met:

• Richtlijn (EU) 2017/952 van de Raad van 29 mei 2017 tot wijziging van Richtlijn (EU) 2016/1164 wat betreft hybridemismatches met derde landen

Bron: EUR-Lex (Cellar), opgehaald op 24 oktober 2026.

Over de uiterste datum

EUR-Lex noemt voor deze richtlijn meer dan één uiterste datum: 31 december 2018, 31 december 2019. Dat komt voor als onderdelen op verschillende momenten ingaan, of als de termijn later is verlengd. Wij rekenen met de eerste datum.