AMLD5: wanneer voerde Nederland de antiwitwasrichtlijn in?
Richtlijn (EU) 2018/843 · AMLD5
Nederland meldde de eerste nieuwe regels op 25 mei 2020. Dat was 5 maanden na de uiterste datum van 10 januari 2020.
Wat regelt de richtlijn?
AMLD5 is een richtlijn: een Europese wet die elk land zelf in eigen wetten moet omzetten. De wet moet voorkomen dat mensen banken en andere geldzaken gebruiken om geld wit te wassen. Ook moet de wet voorkomen dat geld naar terrorisme gaat.
Bedrijven die onder de regels vallen, moeten controleren wie hun klanten zijn. Daarvoor gebruiken ze betrouwbare bronnen die losstaan van de klant. Onder voorwaarden mogen klanten ook met een veilig digitaal middel bewijzen wie ze zijn.
Bij een hoger risico moeten bedrijven extra onderzoek doen. Sommige landen buiten de EU zijn aangewezen als landen met een hoog risico. Bij contacten met die landen moeten bedrijven meer informatie verzamelen. Ze moeten onder meer nagaan waar geld en bezit vandaan komen.
Ook moeten bedrijven betalingen en andere geldtransacties onderzoeken die lastig te begrijpen zijn. Dat geldt ook voor transacties met opvallend grote bedragen. Ze moeten dit doen voor zover dat in redelijkheid mogelijk is.
Banken en andere bedrijven die financiële diensten bieden, mogen geen rekeningen, spaarboekjes of kluizen zonder naam aanbieden. EU-landen moeten de risico’s op witwassen en geld voor terrorisme beoordelen. Ze delen de uitkomsten en maken een samenvatting openbaar. Daarin mag geen geheime informatie staan.
Voor wie geldt het?
De regels gelden onder meer voor accountants en adviseurs die helpen met belastingen. Ook anderen die voor hun werk belastinghulp bieden, vallen eronder.
De regels gelden ook voor bedrijven die virtuele valuta omwisselen voor gewoon geld. Virtuele valuta zijn digitale waarden die mensen als ruilmiddel accepteren. Een centrale bank of overheid geeft ze niet uit en staat er niet voor garant. Ook bedrijven die namens klanten digitale sleutels voor deze valuta bewaren, vallen onder de regels.
Verder gelden de regels voor handelaren in kunst en partijen die helpen bij de handel. Het gaat om transacties vanaf 10.000 euro. Transacties die met elkaar te maken hebben, tellen samen mee.
Ook makelaars die helpen bij verhuur vallen eronder bij een maandhuur vanaf 10.000 euro. Klanten kunnen bij controles vragen krijgen over wie ze zijn. Ook kunnen ze vragen krijgen over waar hun geld vandaan komt.
De Nederlandse wetten en regels
Dit heeft Nederland aan de Europese Commissie gemeld als invoering van deze richtlijn, van oud naar nieuw.
| Gemeld | Wet of regeling | In werking |
|---|---|---|
| 25 mei 2020 | Besluit Besluit van 11 mei 2020 tot wijziging van onder meer het Uitvoeringsbesluit Wwft 2018 en het Besluit bekostiging financieel toezicht 2019 ter implementatie van richtlijn (EU) 2018/843 van het Europees Parlement en de … | 21 mei 2020 |
| 25 mei 2020 | Wet Implementatiewet wijziging vierde anti-witwasrichtlijn | 21 mei 2020 |
| 25 mei 2020 | Besluit Inwerkingtredingsbesluit Implementatiewet wijziging vierde anti-witwasrichtlijn | 21 mei 2020 |
| 7 juli 2020 | Wet Implementatiewet registratie uiteindelijk belanghebbenden van vennootschappen en andere juridische entiteiten | 27 september 2020 |
| 7 juli 2020 | Koninklijk besluit Inwerkingtredingsbesluit Implementatiewet registratie uiteindelijk belanghebbenden van vennootschappen en andere juridische entiteiten | 27 september 2020 |
| 10 september 2020 | Wet Wet verwijzingsportaal bankgegevens | 10 september 2020 |
| 10 september 2020 | Besluit Besluit verwijzingsportaal bankgegevens | 10 september 2020 |
| 6 augustus 2021 | Besluit Besluit van 9 september 2020 tot wijziging van het Handelsregisterbesluit 2008 en het Uitvoeringsbesluit Wwft 2018 in verband met de registratie van uiteindelijk belanghebbenden van vennootschappen en andere juridische … | 27 september 2020 |
| 16 december 2021 | Wet Implementatiewet registratie uiteindelijk belanghebbenden van trusts en soortgelijke juridische constructies | – |
| 2 mei 2022 | Besluit Implementatiebesluit registratie uiteindelijk belanghebbenden van trusts en soortgelijke juridische constructies (bestaande regel, ouder dan de richtlijn) | – |
Een melding betekent nog niet dat de richtlijn helemaal is ingevoerd. Dat beoordeelt de Commissie; dat zie je aan de procedure hieronder.
De procedure van de Commissie
Als een land een richtlijn niet op tijd invoert, kan de Commissie een inbreukprocedure beginnen: een procedure tegen een land dat een EU-regel niet (goed) uitvoert.
Zaak INFR(2020)2014 · richtlijn niet (op tijd) omgezet · gesloten
- 12 februari 2020 ingebrekestelling: eerste officiële waarschuwingsbrief van de Commissie
- 9 juni 2021 met redenen omkleed advies: tweede, formele brief: de Commissie legt uit wat er mis is
- 26 januari 2023 zaak gesloten: de Commissie sluit de zaak
Bron: inbreukbesluiten van de Europese Commissie (zoeken in de besluiten), besluiten tot en met 1 oktober 2026; opgehaald op 24 oktober 2026. De koppeling van zaak aan richtlijn maken wij zelf op grond van de titel van de zaak.
Hoe ver zijn de andere EU-landen?
24 van de 27 EU-landen hebben nieuwe regels voor deze richtlijn gemeld bij de Commissie; 3 nog niet.
| Land | Eerste melding | Meldingen |
|---|---|---|
| Tsjechië | 5 juni 2018 | 9 |
| Griekenland | 2 augustus 2018 | 2 |
| België | 20 augustus 2018 | 5 |
| Luxemburg | 16 januari 2019 | 6 |
| Ierland | 27 maart 2019 | 13 |
| Finland | 18 juni 2019 | 2 |
| Italië | 31 oktober 2019 | 3 |
| Bulgarije | 17 december 2019 | 24 |
| Litouwen | 9 januari 2020 | 8 |
| Denemarken | 10 januari 2020 | 3 |
| Frankrijk | 14 januari 2020 | 15 |
| Duitsland | 17 januari 2020 | 1 |
| Slowakije | 31 maart 2020 | 8 |
| Nederland | 25 mei 2020 | 9 |
| Portugal | 31 augustus 2020 | 2 |
| Spanje | 5 mei 2021 | 3 |
| Slovenië | 1 april 2022 | 12 |
| Oostenrijk | 17 mei 2022 | 28 |
| Letland | 1 augustus 2022 | 4 |
| Roemenië | 5 oktober 2022 | 10 |
| Polen | 7 oktober 2022 | 12 |
| Cyprus | 19 oktober 2022 | 12 |
| Kroatië | 28 december 2022 | 1 |
| Malta | 30 december 2024 | 9 |
| Estland | nog niets | 0 |
| Hongarije | nog niets | 0 |
| Zweden | nog niets | 0 |