EuropaPortaal

EuropaPortaal › Richtlijnen

Hoe snel voert Nederland EU-richtlijnen in? Stand en ranglijst

Nederland voert EU-richtlijnen vaker te laat in dan het gemiddelde EU-land. Volgens de Europese Commissie had Nederland in december 2025 een achterstand van 1,4%, tegen 1,1% gemiddeld in de EU. Daarmee staat Nederland op plaats 21 van de 27 landen.

Achterstand1,4%
Plaats (1 = best)21 van 27
Niet gemeld14 richtlijnen
Lopende zaken22

Bron: Single Market Scoreboard van de Europese Commissie, editie 2026, stand op begin december 2025 (bijgewerkt 2 februari 2026). Telt alleen richtlijnen over de interne markt. Het doel van de EU is een achterstand van hoogstens 1%.

Procedures nu47
Te laat (kabinet)35 richtlijnen

Bronnen: inbreukbesluiten van de Europese Commissie, alle richtlijnen, besluiten tot en met 1 oktober 2026 (eigen telling). Kabinet: Kamerstuk 21109, nr. 279, alle richtlijnen, stand op 1 juli 2026. Waarom de getallen verschillen, staat hieronder.

Welke richtlijnen heeft Nederland te laat ingevoerd? ›

Wat is een richtlijn?

Een richtlijn is een Europese wet die elk EU-land zelf in eigen wetten moet omzetten. De EU legt het doel vast. Elk land kiest zelf hoe het dat doel in zijn eigen wetten regelt. Dat is anders dan bij een verordening: die geldt meteen in alle EU-landen, zonder eigen wet.

Wat is omzetten?

Omzetten betekent: de regels uit de richtlijn in een eigen wet zetten. In Nederland gebeurt dat met een wet, een besluit van de regering of een regeling van een minister. Elke richtlijn heeft een uiterste datum. Vóór die datum moet een land de nieuwe regels hebben ingevoerd en aan de Europese Commissie hebben gemeld. Die meldingen staan in EUR-Lex, de databank met alle EU-wetgeving.

Een voorbeeld: de NIS2-richtlijn over cyberbeveiliging moest uiterlijk 17 oktober 2024 zijn ingevoerd. Nederland meldde de Cyberbeveiligingswet op 10 juli 2026, dus bijna twee jaar later.

Wat gebeurt er als een land te laat is?

Dan kan de Commissie een inbreukprocedure beginnen. Dat is een procedure tegen een land dat een EU-regel niet (goed) uitvoert. Zo’n procedure gaat in stappen:

  1. Ingebrekestelling: de eerste officiële waarschuwingsbrief van de Commissie.
  2. Met redenen omkleed advies: een tweede, formele brief. Daarin legt de Commissie uit wat er mis is.
  3. Verwijzing naar het Hof van Justitie: de Commissie legt de zaak voor aan het Europese Hof in Luxemburg.

Gaat het om een richtlijn die niet op tijd is ingevoerd, dan kan de Commissie het Hof meteen vragen om het land een boete op te leggen. Dat staat in artikel 260, lid 3, van het EU-Werkingsverdrag. Meestal komt het zover niet. De Commissie sluit de zaak dan, vaak omdat het land de regels alsnog heeft ingevoerd.

Drie bronnen, drie tellingen

Over hoe laat Nederland is, bestaan drie soorten cijfers. Ze tellen niet hetzelfde. Daarom zetten we ze nooit zonder uitleg naast elkaar.

  • Single Market Scoreboard (Europese Commissie). Telt alleen richtlijnen over de interne markt: de vrije handel binnen de EU. Dat zijn er ruim 1.000. De stand wordt één keer per jaar opgemaakt, begin december. Hieruit komen de ranglijst en de plaats van Nederland.
  • Inbreukbesluiten van de Commissie. Gaan over alle richtlijnen en zijn actueel: de Commissie neemt ongeveer elke maand nieuwe besluiten. Hieruit komt het aantal lopende procedures.
  • Kwartaaloverzicht van het kabinet. Ook over alle richtlijnen, elk kwartaal. Een richtlijn telt pas als ingevoerd als de Nederlandse regels gelden én zijn gemeld.

Op de pagina per richtlijn gebruiken we de meldingen in EUR-Lex en de procedures van de Commissie. Let op: een melding betekent nog niet dat de richtlijn helemaal is ingevoerd. Dat oordeel geeft de Commissie, en dat zie je aan de procedure.

Ranglijst: hoe snel voeren de EU-landen richtlijnen in?

De Commissie kijkt elk jaar welk deel van de richtlijnen over de interne markt een land nog niet (volledig) heeft ingevoerd, terwijl de uiterste datum voorbij is. Klik op een kolom om te sorteren.

PlaatsLandAchterstandNiet gemeldVertragingOnjuist omgezetLopende zaken
1Denemarken0,5%520,7 mnd0,8%19
1Slowakije0,5%59,3 mnd0,8%19
3Finland0,6%67,4 mnd0,9%13
3Litouwen0,6%65,1 mnd0,3%15
3Malta0,6%66,5 mnd0,7%14
6Ierland0,7%78,0 mnd1,1%11
7Slovenië0,8%83,9 mnd0,7%17
8Kroatië0,9%95,5 mnd0,8%17
8Tsjechië0,9%910,3 mnd1,1%20
8Zweden0,9%96,0 mnd1,1%12
11Cyprus1,0%104,9 mnd0,5%25
11Griekenland1,0%106,5 mnd0,6%22
11Roemenië1,0%106,3 mnd0,4%18
14Duitsland1,1%118,2 mnd1,5%19
14Frankrijk1,1%1110,2 mnd1,5%18
14Hongarije1,1%1116,0 mnd2,8%14
17Letland1,2%1217,7 mnd0,2%22
18Bulgarije1,3%1313,6 mnd1,4%27
18Estland1,3%135,8 mnd0,8%22
18Italië1,3%136,6 mnd2,1%13
21Nederland1,4%149,6 mnd1,5%22
22Oostenrijk1,5%1515,8 mnd1,7%17
23België1,7%179,2 mnd1,1%28
24Luxemburg1,8%1810,8 mnd0,7%22
25Portugal2,0%209,9 mnd0,7%28
26Polen2,1%2111,3 mnd1,9%29
27Spanje2,6%2716,1 mnd1,4%31
Achterstand: deel van de richtlijnen over de interne markt dat niet (volledig) is gemeld. Niet gemeld: aantal van die richtlijnen. Vertraging: gemiddeld aantal maanden te laat per achterstallige richtlijn. Onjuist omgezet: deel dat volgens de Commissie niet goed in de eigen wet staat. Lopende zaken: procedures wegens niet-omzetten. EU-gemiddelde: 1,1% achterstand, 11,7 niet gemeld, 9,7 maanden vertraging, 1,1% onjuist omgezet. Bron: Single Market Scoreboard (Europese Commissie), editie 2026, stand op begin december 2025; opgehaald op 24 oktober 2026.

Nederland door de jaren

De achterstand van Nederland schommelt. In 2025 was hij 1,4%; in 2023 nog 0,6%.

JaarNederlandEU-gemiddeldePlaats
20251,4%1,1%21
20240,9%0,8%16
20230,6%0,7%12
20221,4%1,1%20
20211,6%1,6%14
20201,0%1,0%12
20190,6%0,6%12
20180,3%0,7%3
20170,9%0,9%13
20160,9%1,5%6
20150,6%0,7%13
Omzettingsachterstand per jaar (stand in december), richtlijnen over de interne markt. Plaats: 1 = kleinste achterstand. Bron: Single Market Scoreboard (Europese Commissie).

Is de richtlijn al ingevoerd? Per richtlijn

Alles wat te laat is ›