Naar de rechter over een milieuvergunning zonder eerdere inspraak?

Waar gaat de zaak over?

Een vrouw en drie stichtingen procederen tegen de gemeente Echt-Susteren. Het gaat om Stichting Varkens in Nood, Stichting Dierenrecht en Stichting Leefbaar Buitengebied. Zij willen dat de rechter de vergunning voor een varkensstal van Sebava BV vernietigt. Centraal staat het Verdrag van Aarhus, goedgekeurd bij EU-besluit 2005/370/EG, over milieu-informatie, inspraak en toegang tot de rechter.

De vraag van de rechter

Rechtbank Limburg vraagt het Hof wie tegen zo’n besluit mag procederen. Mag Nederland mensen uitsluiten die niet rechtstreeks bij het project betrokken zijn? En mogen milieuorganisaties alleen procederen als zij eerder hun mening over het ontwerpbesluit hebben gegeven?

De vrouw woont ongeveer twintig kilometer van het project. Volgens Rechtbank Limburg ondervindt zij daardoor niet persoonlijk de milieueffecten. De stichtingen hebben volgens de rechtbank wel een belang. Maar zowel de vrouw als de stichtingen hebben vooraf geen gebruikgemaakt van inspraak.

Het antwoord van het Hof

Het Hof maakt onderscheid tussen het algemene publiek en het ‘betrokken publiek’. Die laatste groep bestaat uit mensen en organisaties die bij het milieubesluit betrokken zijn.

Het verdrag hoeft niet iedereen toegang te geven tot de rechter tegen een milieubesluit. Geeft het nationale milieurecht mensen ruimere inspraakrechten? Dan moeten zij wel naar de rechter kunnen om die rechten te beschermen.

Voor milieuorganisaties die tot het betrokken publiek behoren, geldt een andere regel. Hun beroep mag niet afhangen van eerdere deelname aan de inspraakprocedure. Ook een uitzondering voor organisaties die niets te verwijten valt, maakt die voorwaarde niet toegestaan.

Bij beroep ter bescherming van ruimere nationale inspraakrechten mag eerdere deelname wel een voorwaarde zijn. Dat mag niet als iemand redelijkerwijs niets te verwijten valt. Daarbij tellen de omstandigheden van de zaak.