Mag de rechter oude prijsafspraken over luchtvracht beoordelen?

Waar gaat de zaak over?

Stichting Cartel Compensation en Equilib Netherlands eisen schadevergoeding van luchtvaartmaatschappijen, waaronder KLM en Martinair. Zij treden op voor klanten die luchtvrachtdiensten afnamen tussen 1999 en 2006. Volgens hen leden deze klanten schade door onderlinge prijsafspraken. De zaak draait om Europese regels tegen concurrentiebeperkende afspraken, waaronder artikel 81 EG en artikel 53 van de EER-Overeenkomst, en verordening (EG) nr. 1/2003, die de uitvoering van de Europese concurrentieregels regelt.

De vraag van de rechter

Rechtbank Amsterdam wil weten of zij die regels mag toepassen op oudere prijsafspraken. Het gaat om luchtvracht op deze routes:

• Tussen de EU en landen buiten de Europese Economische Ruimte (EER), vóór 1 mei 2004.
• Tussen IJsland, Liechtenstein of Noorwegen en landen buiten de EER, vóór 19 mei 2005.
• Tussen de EU en Zwitserland, vóór 1 juni 2002.

Mag de rechtbank hierover oordelen zonder een eerder besluit van de Europese Commissie of een nationale concurrentieautoriteit? Of staan de toen geldende overgangsregels daaraan in de weg?

Het antwoord van het Hof

Ja, de nationale rechter mag de Europese regels toepassen op zulke oudere gedragingen. Daarvoor hoeft niet eerst een besluit van de Commissie of een nationale concurrentieautoriteit te bestaan.

Het antwoord geldt voor schadeclaims die zijn ingediend nadat verordening (EG) nr. 1/2003 in werking trad. Het Hof noemt de drie perioden hierboven. Voor de eerste periode omschrijft het Hof de routes als routes tussen een EU-lidstaat en een ander land dan Zwitserland.

Er geldt ook een voorwaarde over de handel. De gedragingen moeten de handel tussen EU-lidstaten nadelig hebben kunnen beïnvloeden. Voor de EER-regel gaat het om de handel tussen landen die bij de EER-Overeenkomst zijn aangesloten.

Het Hof beslist hiermee dat de rechtbank deze regels mag toepassen. Rechtbank Amsterdam beslist daarna zelf over de schadeclaims.