Celstraf bij verblijf na een inreisverbod: mag dat?

Waar gaat de zaak over?

Een man kreeg 2 maanden celstraf omdat hij in Nederland bleef. Hij wist dat hij een inreisverbod had. Hij had Nederland moeten verlaten, maar was niet vertrokken. De man vocht zijn veroordeling aan bij de Hoge Raad.

De zaak gaat over richtlijn 2008/115/EG: een Europese wet die elk land zelf in eigen wetten moet omzetten. Deze richtlijn geeft regels voor de terugkeer van mensen van buiten de EU. Het gaat om mensen die hier zonder verblijfsrecht zijn.

De vraag van de rechter

De Hoge Raad wil weten of Nederland dit verblijf strafbaar mag stellen. Alle stappen van de Europese terugkeerprocedure zijn doorlopen, maar de man is niet vertrokken.

Een inreisverbod heeft pas gevolgen voor de wet nadat iemand echt is vertrokken. Mag iemand toch celstraf krijgen voor verblijf zonder verblijfsrecht, als hij weet van zijn inreisverbod?

Het antwoord van het Hof

Ja, de richtlijn staat zo’n nationale strafregel onder voorwaarden toe. Alle stappen van de terugkeerprocedure moeten zijn doorlopen. Toch is de persoon niet vertrokken.

De straf moet gaan over verblijf zonder verblijfsrecht, terwijl iemand weet van zijn inreisverbod. Dat verbod is vooral opgelegd vanwege eerdere strafbare feiten. Het kan ook gaan om gevaar voor de openbare orde of nationale veiligheid. De strafregel mag het verblijf niet omschrijven als een overtreding van het inreisverbod zelf.

Verder moeten mensen de regel makkelijk kunnen vinden en moet die precies zijn. Ook moet voldoende voorspelbaar zijn hoe de regel wordt toegepast. Deze eisen moeten voorkomen dat mensen op een willekeurige manier straf krijgen. De straf mag dus niet afhangen van een onduidelijke of onvoorspelbare toepassing van de wet.

De Hoge Raad moet de Nederlandse regel controleren. Die moet aan al deze voorwaarden voldoen.