Welke ruimte hebben vervoerders bij een nieuw contract voor openbaar vervoer?

De vraag van de rechter

Arriva Personenvervoer Nederland en andere vervoersbedrijven en verenigingen voeren een rechtszaak tegen de staatssecretaris Openbaar Vervoer en Milieu. De zaak gaat over een contract voor openbaar vervoer en toegang tot het spoor.

Het College van Beroep voor het bedrijfsleven vraagt het Europese Hof om uitleg. Het gaat om Verordening 1370/2007 over openbaar personenvervoer, een Europese wet die meteen in alle EU-landen geldt. Ook gaat het om Richtlijn 2012/34, een Europese wet die elk land zelf in eigen wetten moet omzetten. Die gaat onder meer over toegang tot het spoor.

De rechter wil weten:

• Mocht de overheid een regel nog gebruiken om een contract toe te kennen, vlak voordat die regel verviel? Het contract duurt maximaal 10 jaar en eindigt uiterlijk op 24 december 2033.
• Mag zo’n contract later ingaan, zoals hier op 1 januari 2025? Het werd toegekend op 21 december 2023. Hoe belangrijk is de voorbereidingstijd als de vervoerder dezelfde blijft en het contract grotendeels vergelijkbaar is?
• Hoe passen eerdere Europese uitspraken over diensten van algemeen economisch belang bij deze regels? Dat zijn diensten waarvoor de overheid verplichtingen oplegt in het algemeen belang.
• Wat weegt zwaarder: toegang voor commerciële vervoerders of de vervoersdoelen van de overheid? Hoe voorkomt de overheid dat haar eisen verder gaan dan nodig?
• Hoe uitgebreid moet de overheid vooraf onderzoeken wat commerciële vervoerders kunnen aanbieden? Moet dat voor elke afzonderlijke treindienst?

Het Hof heeft nog niet geantwoord.