Mag een Franse officier van justitie een Europees arrestatiebevel geven?

Waar gaat de zaak over?

Het Nederlandse Openbaar Ministerie vraagt Rechtbank Amsterdam een Europees aanhoudingsbevel tegen een man te controleren. Zo’n bevel vraagt een ander EU-land om iemand te arresteren en over te dragen.

Een Franse officier van justitie gaf dit bevel. De man wordt verdacht van deelname aan een gewapende overval in Frankrijk. De politie heeft hem op basis van dit bevel in Nederland aangehouden.

De zaak gaat over het kaderbesluit over het Europees aanhoudingsbevel (2002/584/JBZ). Dat zijn Europese afspraken over de overdracht van gezochte personen tussen EU-landen.

De vraag van de rechter

Rechtbank Amsterdam vraagt het Europese Hof om uitleg over de Europese regels. Daarna beslist Rechtbank Amsterdam zelf over de zaak.

Welke controle door een rechter is nodig bij zo’n bevel? Mag een officier van justitie het bevel geven als hij zonder druk van buitenaf werkt? Een rechter heeft dan vooraf al beoordeeld of het bevel aan de voorwaarden voldoet. Het gaat vooral om de vraag of het bevel past bij de ernst van de strafzaak.

En wat als die controle vooraf niet genoeg is? Is het dan genoeg als de man het bevel na zijn overdracht aan Frankrijk kan aanvechten? Een rechter zou het bevel dan alsnog controleren.

Het antwoord van het Hof

Volgens het Hof mogen officieren van justitie een Europees arrestatiebevel geven. Hun positie moet volgens de wet garanderen dat zij zonder druk van buitenaf kunnen werken. Dat geldt vooral voor druk van de regering.

Officieren van justitie kunnen aan deze eis voldoen, ook al vervolgen zij verdachten in strafzaken. Ook mogen zij onder leiding en toezicht van hun leidinggevenden staan.

Daarnaast moet een rechter de gezochte persoon voldoende bescherming bieden. Daarom moet de wet van het land dat het bevel geeft, controle door een rechter voorschrijven. Die rechter controleert of het bevel aan de voorwaarden voldoet. Hij kijkt vooral of het bevel past bij de ernst van de strafzaak.