Mag Nederland een asielzoeker terugsturen naar Polen?

Terugsturen naar Polen mag niet als de asielzoeker daar echt gevaar loopt op een behandeling die hem als mens aantast of diep kleineert.

Vraag van: Rechtbank Den Haag
Vraag binnen bij het Hof: 15 juni 2022
Arrest: 29 februari 2024 (na 20,5 maanden)
Onderwerp: Asielbeleid, Handvest van de grondrechten
ECLI: ECLI:EU:C:2024:195

Waar gaat de zaak over?

Een Syrische asielzoeker voert een rechtszaak tegen de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid. Nederland behandelt zijn vraag om asiel niet: volgens de staatssecretaris moet Polen dat doen. De man wil voorkomen dat Nederland hem naar Polen terugstuurt.

De Dublin III-verordening (604/2013) bepaalt welk EU-land een vraag om asiel moet behandelen. Dit is een Europese wet die meteen in alle EU-landen geldt.

De vraag van de rechter

De man zegt dat Poolse grenswachten hem naar Belarus hebben teruggestuurd. Ook zegt hij dat hij in Polen vastzat en slecht werd behandeld. Hij vreest dat Polen na zijn terugkeer opnieuw zijn rechten zal schenden.

Rechtbank Den Haag vraagt of Nederland hem mag terugsturen als Polen steeds weer grondrechten schendt. Mag Nederland erop blijven vertrouwen dat Polen de rechten van asielzoekers respecteert?

Het antwoord van het Hof

Misstanden aan de grens betekenen niet meteen dat Nederland iemand niet mag terugsturen, zegt het Hof. Dat geldt voor pushbacks: mensen aan de grens terugsturen. Het geldt ook voor het vasthouden van mensen die daar asiel willen aanvragen.

Maar terugsturen mag niet als er ernstige, concrete aanwijzingen zijn voor een echt gevaar. Het gaat erom of deze asielzoeker zelf zulke praktijken kan meemaken. Daardoor kan hij een zeer ernstig tekort krijgen aan wat hij nodig heeft om te leven.

Dat tekort moet zo ernstig zijn dat het zijn waarde als mens aantast of hem diep kleineert. Dat heet een onmenselijke of vernederende behandeling. Het EU-Handvest van de grondrechten verbiedt zo’n behandeling.

Nederland moet vóór het terugsturen alle informatie van de asielzoeker meewegen. Ook moet Nederland helpen om de feiten vast te stellen of deze controleren. Loopt de man echt gevaar op zo’n behandeling, dan mag Nederland hem niet terugsturen.

Nederland mag Polen wel vragen om garanties voor deze asielzoeker. Zijn die te vertrouwen en sluiten ze elk echt gevaar op zo’n behandeling uit? Dan mag Nederland hem terugsturen.

De zaak in Nederland

De vraag werd gesteld in deze uitspraak: Rechtbank Den Haag, zittingsplaats 's-Hertogenbosch, uitspraak van 15/06/2022 (ECLI:NL:RBDHA:2022:5724) (ECLI:NL:RBDHA:2022:5724).

Na het antwoord van het Hof deed de Nederlandse rechter uitspraak:

Raad van State, Afdeling bestuursrechtspraak, Uitspraak van 04/09/2024 (202402084/1/V3)

Volgens de gegevens van het Hof in Cellar. Uitspraken zonder ECLI-nummer staan (nog) niet als link bij het Hof; zoek ze op uitspraken.rechtspraak.nl.

Bronnen Zaak C-392/22 op CURIA · arrest op EUR-Lex · het verzoek in het Publicatieblad. Gegevens: Cellar (Publicatiebureau van de EU), peildatum 30 oktober 2026. De uitleg hierboven is een eigen samenvatting van EuropaPortaal op basis van de officiële Nederlandse tekst van het arrest, geschreven met hulp van een taalmodel en nagelezen op de bron. Alleen de officiële tekst is bindend.