Mag een straf van de rechter verblijf bij je gezin tegenhouden?

Waar gaat de zaak over?

Twee mannen voeren een rechtszaak tegen de Staatssecretaris van Justitie en Veiligheid. Een staatssecretaris is een bestuurder die een minister helpt. De zaken gaan over gezinshereniging: toestemming om bij je gezin te wonen.

De eerste man was veroordeeld voor betrokkenheid bij drugssmokkel. Daarom trok de staatssecretaris zijn verblijfsvergunning in: zijn toestemming om hier te wonen. Ook weigerde de staatssecretaris die toestemming te verlengen.

De andere man had gevraagd om bij zijn gezin te mogen wonen. De staatssecretaris wees die aanvraag af omdat hij eerder was veroordeeld. Dat betekent dat een rechter hem schuldig had bevonden aan strafbare feiten.

De Gezinsherenigingsrichtlijn (2003/86/EG) staat centraal in deze zaken. Deze richtlijn is een Europese wet die elk land zelf in eigen wetten moet omzetten. De wet geeft regels voor verblijf bij gezinsleden.

De vraag van de rechter

De Raad van State vraagt hoe de overheid zulke besluiten moet onderbouwen. Moet zij aantonen dat iemands gedrag echt en op dit moment een bedreiging vormt? En moet die bedreiging voldoende ernstig zijn voor een belangrijk belang van de samenleving?

Of mag de overheid uitgaan van eerdere uitspraken waarin een rechter iemand schuldig verklaarde? Mag zij daarbij de zwaarte van de straf afwegen tegen de verblijfsduur?

Daarnaast vraagt de Raad van State of het Hof de richtlijn mag uitleggen bij gezinshereniging met een Nederlander. Nederland past de Europese regels in deze situatie zelf rechtstreeks en zonder voorwaarden toe.

Het antwoord van het Hof

Het Hof mag de richtlijn ook in die laatste situatie uitleggen. Dat geldt als de betrokken EU-burger geen gebruik maakte van het recht op vrij reizen en wonen binnen de EU.

Heeft een rechter iemand eerder schuldig bevonden aan een strafbaar feit? Dan mag de overheid daarom een aanvraag voor verblijf bij het gezin afwijzen. Zij mag ook de toestemming om hier te wonen intrekken of niet verlengen. Daarbij mag zij de zwaarte van de straf afwegen tegen de verblijfsduur.

Maar dat mag niet zomaar. Het strafbare feit moet voldoende ernstig zijn om de aanvrager verblijf te weigeren. Ook moet de overheid de persoonlijke situatie van elke aanvrager apart beoordelen. De Raad van State moet controleren of aan deze voorwaarden is voldaan.