Moet de rechter bij vasthouden voor terugkeer ook onderzoeken of terugkeer mag?

Waar gaat de zaak over?

Een Algerijnse man procedeert tegen de Minister van Asiel en Migratie. De minister heeft hem vastgezet om zijn terugkeer naar Algerije voor te bereiden. De man vreest daar onmenselijke behandeling en wil zorgen voor zijn kind in Frankrijk.

De zaak gaat over richtlijn 2008/115/EG. Een richtlijn is een Europese wet die elk land zelf in eigen wetten moet omzetten. Deze richtlijn geeft regels voor de terugkeer van mensen van buiten de EU zonder geldig verblijf.

De vraag van de rechter

Rechtbank Den Haag moet beoordelen of de minister de man mag vasthouden. De rechter vraagt het Europese Hof of hij daarbij ook moet onderzoeken of terugkeer naar Algerije mag.

Daarbij gaat het om bescherming tegen onmenselijke behandeling, het belang van het kind en het gezinsleven. Volgens Rechtbank Den Haag waren deze punten eerder niet onderzocht.

Volgens de Nederlandse wet mag de rechter die het vasthouden beoordeelt, dit onderzoek niet doen. Verplicht het EU-recht hem daar toch toe, ook uit zichzelf?

Het antwoord van het Hof

Ja. De rechter beoordeelt of iemand voor terugkeer mag worden vastgehouden. Daarbij moet hij ook onderzoeken of bepaalde rechten die terugkeer tegenhouden. Dat geldt ook als het besluit dat iemand moet terugkeren al definitief is.

De rechter moet nagaan of terugsturen verboden is vanwege gevaar voor de man. In deze zaak gaat het om de vrees voor onmenselijke behandeling in Algerije.

Ook moet de rechter onderzoeken of het belang van het kind en het familie- en gezinsleven de terugkeer tegenhouden. Beide onderzoeken moet hij zo nodig uit zichzelf doen. Hij mag dus niet alleen wachten tot de man hierom vraagt.