Mag een asielzoeker vastzitten terwijl hij op toestemming wacht?

Waar gaat de zaak over?

Drie asielzoekers procederen tegen de Staatssecretaris van Veiligheid en Justitie over hun opsluiting. De staatssecretaris wees hun asielaanvragen af als kennelijk ongegrond en liet hen vastzetten om hun terugkeer voor te bereiden. Richtlijn 2008/115/EG regelt de terugkeer van mensen van buiten de EU die illegaal verblijven. Ook speelt richtlijn 2013/32/EU een rol: die regelt de procedures voor het verlenen en intrekken van internationale bescherming, zoals asiel.

De vraag van de rechter

De Raad van State wil weten of de opsluiting volgens het EU-recht mag. De asielzoekers kunnen de rechter vragen of zij hun beroep in Nederland mogen afwachten. Tot de rechter daarover beslist, mogen zij in Nederland blijven.

De Raad van State vraagt het Hof:

• Is hun verblijf dan niet langer illegaal zodra zij zo’n verzoek indienen?
• Maakt het verschil dat Nederland hen niet uitzet voordat de rechter over dat verzoek beslist?

De Raad van State vraagt hiermee om uitleg van de EU-regels. Daarna beslist de Raad van State zelf over de zaken.

Het antwoord van het Hof

Het Hof zegt dat de twee richtlijnen deze opsluiting voor uitzetting verbieden wanneer de asielzoeker volgens de EU-regels legaal mag blijven.

Dat geldt ook na een afwijzing van de asielaanvraag als kennelijk ongegrond. Het gaat hier om de periode waarin de rechter nog moet beslissen over toestemming om te blijven. Die toestemming betreft het wachten op de uitkomst van het beroep tegen de afwijzing van de asielaanvraag.

Het antwoord gaat dus over opsluiting met het oog op uitzetting. Het beslist niet of de asielzoekers recht hebben op asiel.