Mag de overheid een bedrijf met een ernstige beroepsfout kiezen?

Waar gaat de zaak over?

Connexxion Taxi Services procedeert tegen de Staat en een combinatie van vervoersbedrijven. Het geschil gaat over een overheidsopdracht voor vervoer van mensen met een mobiliteitsbeperking. Twee bedrijven uit de combinatie kregen boetes wegens overtreding van de Mededingingswet, maar het ministerie wilde de combinatie toch kiezen. De zaak draait om de aanbestedingsrichtlijn (2004/18/EG), die regels geeft voor het plaatsen van overheidsopdrachten.

De vraag van de rechter

Het ministerie vond de overtredingen een ernstige beroepsfout. Toch vond het uitsluiting van de combinatie een te zware maatregel. Dat botste met de voorwaarden voor de aanbesteding: de procedure waarin bedrijven meedingen naar de opdracht. Daarin stond dat een bedrijf met een reden voor uitsluiting niet verder werd beoordeeld.

De Hoge Raad wil van het Hof weten:

• Mag Nederlands recht verplichten om te beoordelen of uitsluiting wegens een ernstige beroepsfout niet te zwaar is?
• Maakt het uit dat de voorwaarden uitsluiting zonder verdere afweging voorschrijven?
• Mag een rechter alleen beoordelen of het ministerie redelijkerwijs tot zijn besluit kon komen, in plaats van dat besluit volledig te toetsen?

Het antwoord van het Hof

Volgens het Hof mag Nederlands recht zo’n afweging verplicht stellen. De overheid mag dus moeten beoordelen of uitsluiting na een ernstige beroepsfout niet te zwaar is. Dit heet het evenredigheidsbeginsel.

Maar de overheid moet ook bedrijven gelijk behandelen en duidelijk zijn over de voorwaarden. Schrijven die voorwaarden uitsluiting zonder verdere afweging voor? Dan mag de overheid de opdracht niet toch aan zo’n bedrijf geven omdat zij uitsluiting te zwaar vindt.

Het Hof maakt daarmee onderscheid tussen een algemene verplichting tot afwegen en de voorwaarden van deze aanbesteding.