Hoe moeten stoffen in sigaretten worden gemeten?

Waar gaat de zaak over?

Stichting Rookpreventie Jeugd en andere groepen voeren een rechtszaak. Die is gericht tegen de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport. Zij willen sigaretten met een filter uit de handel laten halen. Het gaat om sigaretten die meer stoffen afgeven dan de wet toestaat.

De groepen vroegen de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit om in te grijpen. Volgens hen meet de vaste methode niet wat bij normaal roken vrijkomt. Het gaat om teer, nicotine en koolmonoxide, een schadelijk gas.

De zaak gaat over richtlijn 2014/40/EU. Een richtlijn is een Europese wet die elk land zelf in eigen wetten moet omzetten. Deze wet stelt regels voor het maken, presenteren en verkopen van tabak en verwante producten.

De vraag van de rechter

Rechtbank Rotterdam vraagt het Europese Hof hoe de meetregels moeten worden uitgelegd. Ook wil de rechtbank weten of deze regels geldig zijn. De rechtbank stelt daarbij de volgende vragen:

• Zijn de vaste ISO-normen verplicht? Dit zijn technische afspraken over hoe je stoffen meet. Of mogen of moeten ook andere methoden worden gebruikt?
• Mogen de regels verwijzen naar normen die alleen tegen betaling te lezen zijn?
• Maakt het uit dat de bedrijven die tabak maken, meewerkten aan die normen?
• Zijn de regels geldig als de methode geen rekening houdt met afgesloten luchtgaatjes? Volgens de groepen sluiten vingers en lippen die gaatjes tijdens het roken grotendeels af.
• Welke andere methode kan of moet eventueel worden gebruikt?

Het antwoord van het Hof

Volgens het Hof zijn de vaste ISO-methoden verplicht. Daarmee moeten de hoeveelheden teer, nicotine en koolmonoxide worden gemeten.

Het Hof ziet bij de onderzochte vragen geen reden om de meetregel ongeldig te verklaren. De bezwaren gaan over de toegang tot de normen en de invloed van tabaksbedrijven. Ook het bezwaar over de bescherming van de gezondheid verandert dit oordeel niet.

Het Hof bespreekt ook wat geldt als de meetregel niet tegen burgers kan worden gebruikt. Een andere methode moet dan meten welke stoffen bij het bedoelde gebruik vrijkomen. Dat die methode geschikt is, moet blijken uit nieuwe kennis uit wetenschap en techniek. Het kan ook blijken uit normen die landen samen hebben afgesproken.

De methode moet de gezondheid zo goed mogelijk beschermen, vooral die van jongeren. Erkende meetcentra moeten controleren of de metingen kloppen. De bevoegde diensten van het land moeten toezicht houden op die meetcentra.