EuropaPortaalEuropaPortaal › Prejudiciële vragen › Raad van State
Prejudiciële vragen van de Raad van State aan het Europese Hof
De Raad van State is met de Afdeling bestuursrechtspraak de hoogste algemene bestuursrechter van Nederland, onder meer voor asiel, milieu en ruimtelijke ordening. Volgens de gegevens van het Hof stelde de Raad van State 149 vragen aan het Hof van Justitie van de EU, de eerste in 1973. De meeste gingen over: asielbeleid.
Vragen (Cellar)149
Volgens het Hof 1961–2025157
Vragen 2016–202549
Lopende zaken7
Duur (mediaan, sinds 2016)18,0 mnd
Vragen per jaar
197319992026
vragen per jaar (jaar waarin de vraag bij het Hof binnenkwam)2026: nog niet compleet
Waarover vraagt de Raad van State?
- Asielbeleid22
- Handvest van de grondrechten10
- Justitie en binnenlandse zaken10
- Vrij verkeer van werknemers10
- Grenscontroles9
- Associatieovereenkomsten8
- Immigratiebeleid8
- Recht van toegang en verblijf5
Onderwerpen zoals het Hof ze aan de arresten geeft (een arrest kan meer onderwerpen hebben).
Vragen waarop het Hof nog moet antwoorden
| Zaak | Waarover | Vraag gesteld | Uitspraak |
|---|---|---|---|
| C-753/26 Vanlideur | Wat telt mee als een ander EU-land iemand al als vluchteling erkent? | 8 juli 2026 | loopt nog |
| C-482/26 Breedsloot | Betekent vrijwillige terugkeer dat iemand zelf de bestemming kiest? | 13 mei 2026 | loopt nog |
| C-250/26 Marnen | Wanneer is een aanvulling op voeding een medicijn? | 26 maart 2026 | loopt nog |
| C-877/25 Organon | Mag dezelfde combinatie van werkzame stoffen opnieuw een vergunning krijgen? | 30 december 2025 | loopt nog |
| C-569/25 Alcker | Welke rechten hebben mensen die niet mogen worden uitgezet? | 27 augustus 2025 | loopt nog |
| C-469/25 Henssen | Wanneer mag een land een vreemdeling in het SIS zetten? | 17 juli 2025 | loopt nog |
| C-394/25 Volta | Mag nationaliteit bepalen wie in het buitenland moet inburgeren? | 16 juni 2025 | loopt nog |
Alle zaken (123)
| Zaak | Waarover | Vraag gesteld | Uitspraak |
|---|---|---|---|
| C-249/25 Jilin | Mag een verzoek om asiel wachten zolang tijdelijke bescherming geldt? | 2 april 2025 | 1 oktober 2026 |
| C-877/24 Shamsi | Mag de overheid een gevangene al opdragen de EU te verlaten? | 18 december 2024 | 13 mei 2026 |
| C-767/23 Remling | Moet de rechter uitleggen waarom hij geen EU-vraag stelt? | 13 december 2023 | 24 maart 2026 |
| C-489/24 Safita | Mag de overheid de beslistermijn voor asiel steeds verlengen? | 11 juli 2024 | 5 maart 2026 |
| C-662/23 Izmir | Wanneer mag de overheid langer over een asielaanvraag doen? | 9 november 2023 | 8 mei 2025 |
| C-158/23 Keren | Mag Nederland een inburgeringsexamen en eigen betaling verplichten? | 15 maart 2023 | 4 februari 2025 |
| C-703/22 Directie van het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) | Mag een vrachtwagenchauffeur met een beperkt gezichtsveld rijden? | 16 november 2022 | 21 maart 2024 |
| C-451/22 RTL Nederland BV | Mag RTL meldingen over MH17 inzien? | 7 juli 2022 | 18 januari 2024 |
| C-568/21 Staatssecretaris van Justitie | Kaart voor diplomaten telt als bewijs van recht op verblijf bij asiel | 16 september 2021 | 21 september 2023 |
| C-151/22 Staatssecretaris van Veiligheid | Asiel: hoe sterk moet een politieke overtuiging zijn? | 2 maart 2022 | 21 september 2023 |
| C-402/22 Staatssecretaris van Justitie | Wanneer mag een veroordeling leiden tot weigering van asiel? | 20 juni 2022 | 6 juli 2023 |
| C-338/21 Staatssecretaris van Justitie | Bezwaar over mensenhandel zet termijn voor overdracht niet stil | 31 mei 2021 | 30 maart 2023 |
| C-556/21 Staatssecretaris van Justitie | Mag de termijn voor overdracht van asielzoekers worden gepauzeerd? | 10 september 2021 | 30 maart 2023 |
| C-402/21 Staatssecretaris van Justitie | Mogen strengere verblijfsregels gelden voor Turkse burgers? | 30 juni 2021 | 9 februari 2023 |
| C-323/21, C-325/21 Staatssecretaris van Justitie | Nieuwe asielaanvraag laat termijn voor overdracht niet opnieuw beginnen | 25 mei 2021 | 12 januari 2023 |
| C-707/22 Minister van Infrastructuur | – | 17 november 2022 | doorgehaald of zonder uitspraak |
| C-704/20, C-39/21 Staatssecretaris van Justitie | Moet de rechter zelf controleren of iemand volgens EU-regels mag worden vastgehouden? | 23 december 2020 | 8 november 2022 |
| C-637/21 Staatssecretaris van Justitie | – | 18 oktober 2021 | doorgehaald of zonder uitspraak |
| C-316/21 Monument Vandekerckhove NV | Moet een bedrijf een ongeschikte onderaannemer mogen vervangen? | 21 mei 2021 | 6 oktober 2021 (beschikking) |
| C-719/19 Staatssecretaris van Justitie | Geeft kort vertrek uit Nederland opnieuw recht op verblijf? | 30 september 2019 | 22 juni 2021 |
| C-324/21 Staatssecretaris van Justitie | – | 25 mei 2021 | doorgehaald of zonder uitspraak |
| C-120/19 College van burgemeester | Mag een gemeente hittewerende bekleding op lpg-tankwagens eisen? | 15 februari 2019 | 20 mei 2021 |
| C-673/19 Staatssecretaris van Justitie | Mag Nederland vluchtelingen vastzetten voor vertrek naar een ander EU-land? | 11 september 2019 | 24 februari 2021 |
| C-341/18 Staatssecretaris van Justitie | Wanneer krijgt een zeeman een uitreisstempel in zijn paspoort? | 24 mei 2018 | 5 februari 2020 |
| C-380/18 Staatssecretaris van Justitie | Moet een bezoeker de EU verlaten bij verdenking van een misdrijf? | 11 juni 2018 | 12 december 2019 |
| C-381/18, C-382/18 Staatssecretaris van Justitie | Mag een straf van de rechter verblijf bij je gezin tegenhouden? | 11 juni 2018 | 12 december 2019 |
| C-70/18 Staatssecretaris van Justitie | Mag Nederland vingerafdrukken eisen voor voorlopig verblijf? | 2 februari 2018 | 3 oktober 2019 |
| C-582/17, C-583/17 Staatssecretaris van Veiligheid | Mag een asielzoeker vanwege haar partner in Nederland blijven? | 4 oktober 2017 | 2 april 2019 |
| C-557/17 Staatssecretaris van Veiligheid | Mag Nederland een vergunning om hier te wonen intrekken bij onbekende fraude? | 22 september 2017 | 14 maart 2019 |
| C-221/17 Minister van Buitenlandse Zaken | Mag het Nederlanderschap automatisch verloren gaan? | 27 april 2017 | 12 maart 2019 |
| C-326/17 Directie van de Dienst Wegverkeer (RDW) | Moet de RDW buitenlandse kentekenpapieren voor oude auto's accepteren? | 31 mei 2017 | 24 januari 2019 |
| C-257/17 Staatssecretaris van Veiligheid | Mag Nederland een examen eisen voor verblijf zonder partner? | 15 mei 2017 | 7 november 2018 |
| C-293/17, C-294/17 Vereniging Leefmilieu | Wanneer mag landbouw bij beschermde natuur zonder aparte toets? | 22 mei 2017 | 7 november 2018 |
| C-380/17 Staatssecretaris van Veiligheid | Mag een te late aanvraag voor gezinshereniging worden afgewezen? | 26 juni 2017 | 7 november 2018 |
| C-484/17 Staatssecretaris van Veiligheid | Mag een verblijfsvergunning afhangen van een inburgeringsexamen? | 10 augustus 2017 | 7 november 2018 |
| C-175/17 Belastingdienst/Toeslagen | Moet hoger beroep na afwijzing van asiel de uitzetting tegenhouden? | 6 april 2017 | 26 september 2018 |
| C-180/17 Staatssecretaris van Veiligheid | Moet hoger beroep tegen een asielbesluit uitzetting tegenhouden? | 7 april 2017 | 26 september 2018 |
| C-269/18 Staatssecretaris van Veiligheid | Mag een asielzoeker vastzitten terwijl hij op toestemming wacht? | 19 april 2018 | 5 juli 2018 (beschikking) |
| C-281/16 Vereniging Hoekschewaards Landschap | Leenheerenpolder mocht niet uit beschermd Haringvliet | 20 mei 2016 | 19 oktober 2017 |
| C-586/17 Staatssecretaris van Veiligheid | – | 6 oktober 2017 | doorgehaald of zonder uitspraak |
| C-158/14 Minister van Buitenlandse Zaken | Ook daden tijdens een oorlog kunnen terrorisme zijn | 4 april 2014 | 14 maart 2017 |
| C-158/15 Elektriciteits Produktiemaatschappij Zuid-Nederland EPZ NV | Telt kolenopslag mee bij de uitstoot van een kolencentrale? | 3 april 2015 | 9 juni 2016 |
| C-191/14, C-192/14, C-295/14, C-389/14, C-391/14, C-393/14 Borealis Polyolefine GmbH | Hof keurt rekenfactor voor gratis uitstootrechten af | 17 april 2014 | 28 april 2016 |
| C-145/15, C-146/15 Staatssecretaris van Infrastructuur | Moet de overheid zorgen dat een vliegbedrijf een vergoeding betaalt? | 26 maart 2015 | 17 maart 2016 |
| C-601/15 Staatssecretaris van Veiligheid | Mag een asielzoeker worden vastgehouden voor de openbare orde? | 17 november 2015 | 15 februari 2016 |
| C-340/14, C-341/14 College van burgemeester | Vrijheid van vestiging, Vrij verrichten van diensten | 14 juli 2014 | 1 oktober 2015 |
| C-81/14 Nannoka Vulcanus Industries BV | Vervuiling | 17 februari 2014 | 10 september 2015 |
| C-470/15 Lufthansa Cargo AG | – | 7 september 2015 | doorgehaald of zonder uitspraak |
| C-153/14 Minister van Buitenlandse Zaken | Immigratiebeleid | 3 april 2014 | 9 juli 2015 |
| C-554/13 Staatssecretaris van Veiligheid | Recht van toegang en verblijf, Ruimte van vrijheid, veiligheid en recht | 28 oktober 2013 | 11 juni 2015 |
| C-192/15 College bescherming persoonsgegevens | – | 24 april 2015 | doorgehaald of zonder uitspraak |
| C-446/12, C-449/12 Burgemeester van Nuth e.a | Handvest van de grondrechten, Ruimte van vrijheid, veiligheid en recht | 3 oktober 2012 | 16 april 2015 |
| C-133/13 Staatssecretaris van Economische Zaken | Vrij verkeer van kapitaal | 18 maart 2013 | 18 december 2014 |
| C-599/13 Somalische Vereniging Amsterdam | Begroting, Ruimte van vrijheid, veiligheid en recht | 22 november 2013 | 18 december 2014 |
| C-148/13, C-149/13, C-150/13 Staatssecretaris van Veiligheid | Asielbeleid, Handvest van de grondrechten | 25 maart 2013 | 2 december 2014 |
| C-91/13 Essent Energie Productie BV | Associatieovereenkomsten, Vrij verkeer van werknemers | 25 februari 2013 | 11 september 2014 |
| C-521/12 Minister van Infrastructuur | Milieu | 19 november 2012 | 15 mei 2014 |
| C-456/12 Minister voor Immigratie, Integratie | Recht van toegang en verblijf | 10 oktober 2012 | 12 maart 2014 |
| C-457/12 Minister voor Immigratie, Integratie | Recht van toegang en verblijf, Vrij verkeer van werknemers | 10 oktober 2012 | 12 maart 2014 |
| C-396/12 College van Gedeputeerde Staten van Zuid-Holland | Landbouw | 27 augustus 2012 | 27 februari 2014 |
| C-199/12, C-201/12 Minister voor Immigratie | Asielbeleid | 27 april 2012 | 7 november 2013 |
| C-225/12 Staatssecretaris van Justitie | Associatieovereenkomsten, Vrij verkeer van werknemers | 14 mei 2012 | 7 november 2013 |
| C-383/13 Staatssecretaris van Veiligheid | Handvest van de grondrechten, Ruimte van vrijheid, veiligheid en recht | 5 juli 2013 | 10 september 2013 |
| C-502/10 Staatssecretaris van Justitie | Immigratiebeleid | 20 oktober 2010 | 18 oktober 2012 |
| C-448/12 Burgemeester van Amsterdam | – | 8 oktober 2012 | afloop onbekend |
| C-447/12 Burgemeester van Skarsterlân | – | 5 oktober 2012 | afloop onbekend |
| C-278/12 Minister voor Immigratie, Integratie | Grenscontroles, Interne markt - Beginselen | 8 juni 2012 | 19 juli 2012 |
| C-200/12 Minister voor Immigratie | – | 27 april 2012 | afloop onbekend |
| C-7/10, C-9/10 Staatssecretaris van Justitie | Internationale akkoorden, Associatieovereenkomsten | 8 januari 2010 | 29 maart 2012 |
| C-187/10 Staatssecretaris van Justitie | Internationale akkoorden, Associatieovereenkomsten | 16 april 2010 | 29 september 2011 |
| C-165/09, C-167/09 Stichting Natuur | Vervuiling | 30 april 2009 | 26 mei 2011 |
| C-307/09, C-308/09, C-309/09 Minister van Sociale Zaken | Toetreding van nieuwe staten, Vrijheid van vestiging | 3 augustus 2009 | 10 februari 2011 |
| C-137/09 Burgemeester van Maastricht | Vrij verkeer van goederen, Vrij verrichten van diensten | 15 april 2009 | 16 december 2010 |
| C-300/09, C-301/09 Staatssecretaris van Justitie | Associatieovereenkomsten, Vrij verkeer van werknemers | 30 juli 2009 | 9 december 2010 |
| C-203/08 Sporting Exchange Ltd | Vrij verrichten van diensten | 16 mei 2008 | 3 juni 2010 |
| C-124/09 Smit Reizen BV | Sociaal beleid, Vervoer | 3 april 2009 | 29 april 2010 |
| C-158/10 Johan van Leendert Holding BV | – | 6 april 2010 | doorgehaald of zonder uitspraak |
| C-578/08 Minister van Buitenlandse Zaken | Immigratiebeleid | 29 december 2008 | 4 maart 2010 |
| C-567/07 Minister voor Wonen, Wijken | Vrij verkeer van kapitaal | 27 december 2007 | 1 oktober 2009 |
| C-242/06 Minister voor Vreemdelingenzaken | Associatieovereenkomsten, Vrij verkeer van werknemers | 29 mei 2006 | 17 september 2009 |
| C-430/07 Exportslachterij J. Gosschalk & Zoon BV | Veterinaire wetgeving | 17 september 2007 | 25 juni 2009 |
| C-166/09 Stichting Natuur | – | 11 mei 2009 | afloop onbekend |
| C-553/07 College van burgemeester | Fundamentele rechten, Bescherming van persoonsgegevens | 12 december 2007 | 7 mei 2009 |
| C-465/07 Staatssecretaris van Justitie | Asielbeleid, Fundamentele rechten | 17 oktober 2007 | 17 februari 2009 |
| C-361/08 Stichting Greenpeace Nederland | – | 4 augustus 2008 | afloop onbekend |
| C-360/08 Stichting Greenpeace Nederland | – | 4 augustus 2008 | afloop onbekend |
| C-359/08 Stichting Greenpeace Nederland | – | 4 augustus 2008 | doorgehaald of zonder uitspraak |
| C-383/06, C-385/06 Vereniging Nationaal Overlegorgaan Sociale Werkvoorziening (C-383/06) | Economische, sociale en territoriale samenhang, Europees Sociaal Fonds (ESF) | 18 september 2006 | 13 maart 2008 |
| C-291/05 Minister voor Vreemdelingenzaken | Recht van toegang en verblijf, Vrij verkeer van werknemers | 20 juli 2005 | 11 december 2007 |
| C-300/04 College van burgemeester | Burgerschap van de Unie, Institutioneel recht | 15 juli 2004 | 12 september 2006 |
| C-89/04 Mediakabel BV | Vrijheid van vestiging, Vrij verrichten van diensten | 20 februari 2004 | 2 juni 2005 |
| C-127/02 Landelijke Vereniging tot Behoud van de Waddenzee | Milieu | 8 april 2002 | 7 september 2004 |
| C-116/01 SITA EcoService Nederland BV, voorheen Verol Recycling Limburg BV | Afval, Onderlinge aanpassing van de wetgevingen | 15 maart 2001 | 3 april 2003 |
| C-430/99, C-431/99 Inspecteur van de Belastingdienst Douane, district Rotterdam | Vrijheid van vestiging, Vrij verrichten van diensten | 8 november 1999 | 13 juni 2002 |
| C-309/99 Price Waterhouse Belastingadviseurs BV | Vrijheid van vestiging, Vrij verrichten van diensten | 13 augustus 1999 | 19 februari 2002 |
| C-314/98 Snellers Auto's BV | Maatregelen van gelijke werking, Onderlinge aanpassing van de wetgevingen | 14 augustus 1998 | 12 oktober 2000 |
| C-418/97, C-419/97 ARCO Chemie Nederland Ltd | Afval, Onderlinge aanpassing van de wetgevingen | 11 december 1997 | 15 juni 2000 |
| C-420/98 Staatssecretaris van Financiën | Fiscale bepalingen | 23 november 1998 | 13 april 2000 |
| C-231/97 | Vervuiling, Onderlinge aanpassing van de wetgevingen | 25 juni 1997 | 29 september 1999 |
| C-232/97 | Vervuiling, Onderlinge aanpassing van de wetgevingen | 25 juni 1997 | 29 september 1999 |
| C-192/96 Beside BV | Afval, Onderlinge aanpassing van de wetgevingen | 4 juni 1996 | 25 juni 1998 |
| C-203/96 Chemische Afvalstoffen Dusseldorp BV | Afval, Maatregelen van gelijke werking | 14 juni 1996 | 25 juni 1998 |
| C-81/96 Burgemeester | Milieu, Onderlinge aanpassing van de wetgevingen | 18 maart 1996 | 18 juni 1998 |
| C-57/96 Minister van Landbouw, Natuurbeheer | Vrij verkeer van werknemers, Sociale zekerheid | 26 februari 1996 | 27 november 1997 |
| C-131/95 | Sociale zekerheid | 21 april 1995 | 13 maart 1997 |
| C-72/95 Aannemersbedrijf P.K. Kraaijeveld BV | Milieu, Onderlinge aanpassing van de wetgevingen | 14 maart 1995 | 24 oktober 1996 |
| C-311/94 IJssel-Vliet Combinatie BV | Steunmaatregelen van de staten, Visserij | 25 november 1994 | 15 oktober 1996 |
| C-8/94 | Sociaal beleid | 12 januari 1994 | 8 februari 1996 |
| C-434/93 Staatssecretaris van Justitie | Associatieovereenkomsten, Vrij verkeer van werknemers | 4 november 1993 | 6 juni 1995 |
| C-23/93 TV10 SA | Vrij verrichten van diensten | 26 januari 1993 | 5 oktober 1994 |
| C-66/92 Commissie beroepszaken administratieve geschillen in de provincie Noord-Holland | Sociale zekerheid | 4 maart 1992 | 2 augustus 1993 |
| C-148/91 Vereniging Veronica Omroep Organisatie | Vrij verkeer van kapitaal, Vrij verrichten van diensten | 3 juni 1991 | 3 februari 1993 |
| C-288/89 Stichting Collectieve Antennevoorziening Gouda | Vrij verrichten van diensten | 19 september 1989 | 25 juli 1991 |
| C-192/89 Staatssecretaris van Justitie | Associatieovereenkomsten, Vrij verkeer van werknemers | 8 juni 1989 | 20 september 1990 |
| 9/88 Staatssecretaris van Justitie | Toetreding van nieuwe staten, Vrij verkeer van werknemers | 13 januari 1988 | 27 september 1989 |
| 344/87 Staatssecretaris van Justitie | Vrij verkeer van werknemers | 6 november 1987 | 31 mei 1989 |
| 196/87 Staatssecretaris van Justitie | Vrij verrichten van diensten | 24 juni 1987 | 5 oktober 1988 |
| 139/85 Staatssecretaris van Justitie | Vrij verkeer van werknemers | 9 mei 1985 | 3 juni 1986 |
| 126/82 D. J. Smit Transport BV | Vervoer | 7 april 1982 | 25 januari 1983 |
| 53/81 Staatssecretaris van Justitie | Vrij verkeer van werknemers | 11 maart 1981 | 23 maart 1982 |
| 145/78 Staatssecretaris van Verkeer | Vervoer | 19 juni 1978 | 22 maart 1979 |
| 146/78 Staatssecretaris van Verkeer | Vervoer | 19 juni 1978 | 22 maart 1979 |
| 36/73 NV Nederlandse Spoorwegen | Steunmaatregelen van de staten, Vervoer | 2 maart 1973 | 27 november 1973 |
Het Hof telt in zijn eigen statistiek 157 vragen van de Raad van State (1961–2025). Cellar heeft minder: niet van elke oude zaak staat de verwijzende rechter erin, en ingetrokken vragen van vóór 2007 ontbreken.
Bronnen
Zaken, onderwerpen en duur: Cellar, de database van het Publicatiebureau van de EU, peildatum 30 oktober 2026. Officiële cijfers: Hof van Justitie van de EU, Statistics concerning the judicial activity of the Court of Justice 2025. Alleen het gerecht wordt genoemd, nooit de rechters.
