EuropaPortaal

EuropaPortaal › Prejudiciële vragen › Inbreukzaken

Inbreukzaken tegen Nederland bij het Hof van Justitie van de EU

De Europese Commissie bracht Nederland sinds 1952 153 keer voor het Hof van Justitie, omdat Nederland zich volgens haar niet aan EU-regels hield. Daarmee staat Nederland op plaats 10 van de 28 landen in de tabel van het Hof.

Inbreukzaken sinds 1952153
Alle EU-landen samen4.210
Arresten sinds 199550
Nu bij het Hof3

Wat is een inbreukzaak?

De Europese Commissie let erop dat de EU-landen de Europese regels goed uitvoeren. Doet een land dat volgens haar niet, dan begint ze een inbreukprocedure: eerst een waarschuwingsbrief, dan een officieel advies. Helpt dat niet, dan kan de Commissie het land voor het Hof van Justitie brengen. Over die eerste stappen bij de Commissie gaat de pagina inbreukprocedures.

Het Hof beslist dan of het land de regels heeft geschonden. Zo ja, dan moet het land dat zo snel mogelijk herstellen. Doet het dat niet, of heeft het een richtlijn niet op tijd in eigen wetten omgezet, dan kan het Hof een boete opleggen: een vast bedrag (forfaitaire som) of een bedrag per dag (dwangsom).

Bij een prejudiciële vraag is het anders: daar vraagt een rechter het Hof om uitleg. Bij een inbreukzaak is de Commissie de eiser en het land de verweerder.

Nieuwe zaken per jaar

Jaar20212022202320242025
Nieuwe inbreukzaken tegen Nederland02102
Bron: Hof van Justitie van de EU, Statistics concerning the judicial activity of the Court of Justice 2025, tabel VI.

Hoe liep het af?

Sinds 1995 deed het Hof 50 uitspraken in inbreukzaken tegen Nederland. De andere zaken trok de Commissie in, bijvoorbeeld omdat Nederland de regels alsnog aanpaste.

  • Nederland in gebreke34
  • Deels in gebreke, rest verworpen5
  • Beroep verworpen10
  • Niet-ontvankelijk1

Uitkomst: zelf afgeleid uit de beslissing aan het eind van elk arrest (Nederlandse tekst in Cellar). "In gebreke": het Hof stelt vast dat Nederland zijn verplichtingen niet is nagekomen.

Zaken die nu lopen

  • Zaak C-509/26: Nederland heeft volgens de Commissie Richtlijn (EU) 2022/2557 niet (op tijd) in eigen wetten omgezet. De Commissie vraagt ook om een boete.
    Commissie tegen Nederland · ingediend op 19 mei 2026 · CURIA · mededeling op EUR-Lex
  • Zaak C-823/25: de Commissie vraagt het Hof “vast te stellen dat door op 21 december 2023 een overeenkomst voor het verrichten van openbaarvervoersdiensten per spoor met ingang van 1 januari 2025 onderhands te gunnen aan Nederlandse Spoorwegen, Nederland de verplichtingen niet is nagekomen die op die lidstaat rusten krachtens artikel 5, lid 3, en artikel 5, …”.
    Commissie tegen Nederland · ingediend op 12 december 2025 · CURIA · mededeling op EUR-Lex
  • Zaak C-213/25: Nederland heeft volgens de Commissie Richtlijn (EU) 2021/2167 niet (op tijd) in eigen wetten omgezet. De Commissie vraagt ook om een boete.
    Commissie tegen Nederland · ingediend op 19 maart 2025 · CURIA · mededeling op EUR-Lex

Alle arresten (78)

ZaakDatumWaaroverUitkomst
C-213/2322-5-2025Artikel 258 VWEU – Richtlijn (EU) 2019/1024 – Open data en hergebruik van overheidsinformatieNederland in gebreke
boete 10 000 000 EUR
C-459/2216-11-2023Artikel 258 VWEU – Vrij verkeer van werknemers – Vrij verrichten van dienstenNederland in gebreke
C-360/2216-11-2023Artikel 258 VWEU – Vrij verkeer van werknemers – Vrij verrichten van dienstenNederland in gebreke
C-395/1731-10-2019Eigen middelen – Associatie van de landen en gebieden overzee (LGO) met de Europese Unie – Besluit 91/482/EEGNederland in gebreke
C-233/142-6-2016Artikelen 18, 20 en 21 VWEU – Burgerschap van de Unie – Reis- en verblijfsrechtberoep verworpen
C-22/1525-2-2016Belasting over de toegevoegde waarde – Richtlijn 2006/112/EG – VrijstellingenNederland in gebreke
C-252/1322-10-2014Richtlijnen 2002/73/EG en 2006/54/EG – Gelijke behandeling van mannen en vrouwen – Arbeid en beroepberoep verworpen
C-576/1011-7-2013Richtlijn 2004/18/EG – Werkingssfeer ratione temporis – Concessieovereenkomst voor openbare werkenberoep verworpen
C-635/1120-6-2013Richtlijn 2005/56/EG – Grensoverschrijdende fusies van kapitaalvennootschappen – Artikel 16, lid 2, sub a en bNederland in gebreke
C-65/1125-4-2013Fiscale bepalingen – Richtlijn 2006/112/EG – Artikelen 9 en 11beroep verworpen
C-301/1131-1-2013Belastingwetgeving – Verplaatsing van fiscale woonplaats – Vrijheid van vestigingNederland in gebreke
C-542/0914-6-2012Vrij verkeer van personen – Toegang van migrerende werknemers en hun gezinsleden tot onderwijs – Financiering van hoger onderwijs dat buiten grondgebied van …Nederland in gebreke
C-368/1010-5-2012Richtlijn 2004/18/EG – Procedures voor plaatsen van overheidsopdrachten voor werken, leveringen en diensten – Overheidsopdracht voor levering, installatie en…beroep verworpen
C-508/1026-4-2012Richtlijn 2003/109/EG – Status van langdurig ingezeten onderdanen van derde landen – Aanvraag ter verkrijging van status van langdurig ingezeteneNederland in gebreke
C-141/1019-4-2012Artikelen 39 EG tot en met 42 EG – Vrij verkeer van personen – Verordening (EEG) nr. 1408/71niet-ontvankelijk
C-157/091-12-2011Artikel 43 EG – Vrijheid van vestiging – NotarissenNederland in gebreke
C-41/093-3-2011Belasting over toegevoegde waarde – Zesde btw-richtlijn – Richtlijn 2006/112/EGNederland in gebreke
C-233/1016-12-2010Richtlijn 2007/44/EG – Prudentiële beoordeling van verwervingen en vergrotingen van deelnemingen in financiële sector – Procedureregels en evaluatiecriteriaNederland in gebreke
C-92/0729-4-2010Associatieovereenkomst EEG-Turkije – Standstillbepalingen en non-discriminatiebepalingen – Verplichting tot betaling van leges voor afgifte en verlenging van…Nederland in gebreke
C-79/0925-3-2010Belasting over toegevoegde waarde – Richtlijn 2006/112/EG – Artikelen 13 en 132beroep verworpen
C-232/0815-10-2009Verordening (EG) nr. 850/1998 – Artikel 29, lid 2 – Beperkingen ten aanzien van visserij op scholNederland in gebreke
C-255/0815-10-2009Richtlijn 85/337/EEG – Milieueffectbeoordeling van bepaalde openbare en particuliere projecten – Vaststelling van drempelwaardenNederland in gebreke
C-521/0711-6-2009Overeenkomst betreffende de Europese Economische Ruimte – Artikel 40 – Vrij verkeer van kapitaalNederland in gebreke
C-249/074-12-2008Artikelen 28 EG en 30 EG – Richtlijn 92/43/EG – Maatregel van gelijke werkingNederland in gebreke
C-230/079-10-2008Richtlijn 2002/22/EG – Elektronische communicatie – Uniform Europees alarmnummerNederland in gebreke
C-398/0610-4-2008Verblijfsrecht van economisch niet-actieve en gepensioneerde onderdanen van lidstaten van Europese Unie en van Europese Economische Ruimte – Nationale regelg…Nederland in gebreke
C-297/0520-9-2007Identificatie en verplichte technische controle voorafgaand aan registratie van voertuigen in lidstaat – Artikelen 28 EG en 30 EG – Richtlijnen 96/96/EG en 1…deels in gebreke, rest verworpen
C-50/067-6-2007Burgerschap van Unie – Vrij verkeer van onderdanen van lidstaten – Richtlijn 64/221/EEGNederland in gebreke
C-523/0424-4-2007Sluiting van bilaterale luchtvaartovereenkomst door lidstaat met Verenigde Staten van Amerika – Recht van vestiging – Afgeleid recht inzake interne markt voo…Nederland in gebreke
C-34/0415-2-2007Visvergunningen – Verordening (EG) nr. 3690/93 – Vaartuigen Wiron III en Wiron IVberoep verworpen
C-312/045-10-2006Eigen middelen van Gemeenschappen – Niet-gezuiverde carnets TIR – Procedures voor inning van invoerrechtenberoep verworpen
C-282/0428-9-2006Artikelen 56, lid 1, EG en 43 EG – Bijzondere aandelen ("golden shares') van Nederlandse Staat in vennootschappen KPN en TPG – Afbakening van begrippen "deel…Nederland in gebreke
C-460/0114-4-2005Verordeningen (EEG) nrs. 2913/92 en 2454/93 – Communautair douanevervoer – DouaneautoriteitenNederland in gebreke
C-441/0314-4-2005Richtlijnen 79/409/EEG en 92/43/EEG – Instandhouding van in het wild levende vogels – Instandhouding van natuurlijke habitatsdeels in gebreke, rest verworpen
C-41/022-12-2004Artikelen 30 en 36 EG-Verdrag (thans, na wijziging, artikelen 28 EG en 30 EG) – Levensmiddelen waaraan vitamines of minerale zouten zijn toegevoegd – Nationa…Nederland in gebreke
C-299/0214-10-2004Artikelen 43 EG en 48 EG – Nationale maatregelen die aan registratie van schip in Nederland voorwaarde verbinden dat aandeelhouders, bestuurders en natuurlij…Nederland in gebreke
C-113/0214-10-2004Verordening (EEG) nr. 259/93 betreffende toezicht en controle op overbrenging van afvalstoffen – Richtlijn 75/442/EEG betreffende afvalstoffen – Nationale ma…Nederland in gebreke
C-189/037-10-2004Vrij verrichten van diensten – Beperkingen – Particuliere beveiligingsondernemingenNederland in gebreke
C-350/0224-6-2004Verwerking van persoonsgegevens en bescherming van persoonlijke levenssfeer in telecommunicatiesector – Artikelen 6 en 9 van richtlijn 97/66/EG – Noodzaak va…deels in gebreke, rest verworpen
C-246/0010-7-2003Nietnakoming – Richtlijn 91/439/EEG – Rijbewijsdeels in gebreke, rest verworpen
C-338/988-11-2001Artikelen 17, lid 2, sub a, en 18, lid 1, sub a, van Zesde BTW-richtlijn – Nationale regeling die werkgever toestaat, zeker percentage van kostenvergoeding d…Nederland in gebreke
C-254/0011-10-2001Niet-omzetting van richtlijn 95/47/EG binnen voorgeschreven termijn – Gebruik van normen voor het uitzenden van televisiesignalenNederland in gebreke
C-144/9910-5-2001Richtlijn 93/13/EEG – Oneerlijke bedingen in consumentenovereenkomsten – Onvolledige omzettingNederland in gebreke
C-152/9810-5-2001Richtlijn 76/464/EEG – Verontreiniging van het aquatisch milieu – Niet-uitvoeringdeels in gebreke, rest verworpen
C-408/9712-9-2000Artikel 4, lid 5, Zesde BTW-richtlijn – Terbeschikkingstelling van wegen tegen betaling van tol – Niet aan BTW onderworpenberoep verworpen
C-3/9619-5-1998Behoud van vogelstand – Speciale beschermingszonesNederland in gebreke
C-157/9423-10-1997Exclusieve invoerrechten voor elektriciteit bestemd voor openbare voorzieningberoep verworpen
C-273/9411-1-1996Verplichte voorafgaande aanmelding krachtens richtlijn 83/189/EEGNederland in gebreke
C-359/9324-1-1995Aankondiging van overheidsopdrachten voor leveringen – Beroepsprocedure – KennisgevingNederland in gebreke
C-93/9417-1-1995Richtlijn 90/667/EEG – Geen omzetting binnen voorgeschreven termijnNederland in gebreke
C-52/9314-7-1994Verplichting tot voorafgaande mededeling krachtens richtlijn 83/189/EEGNederland in gebreke
C-61/9314-7-1994Verplichting tot voorafgaande mededeling krachtens richtlijn 83/189/EEGNederland in gebreke
C-303/922-8-1993Richtlijnen niet binnen gestelde termijnen omgezetNederland in gebreke
C-52/918-6-1993Visserij – Quotabeheer – Verplichtingen van de Lid-Staatdeels in gebreke, rest verworpen
C-157/9117-11-1992Richtlijn – Toelating van personen belast met wettelijke controle van boekhoudbescheidendeels in gebreke, rest verworpen
C-190/9020-5-1992Richtlijn EEG – Niet-conforme nationale wettelijke regelingdeels in gebreke, rest verworpen
C-75/916-2-1992Niet-uitvoering van arrest van het HofNederland in gebreke
C-198/9028-11-1991Verordening (EEG) nr. 1408/71 van de Raad – Vervroegd uitgetreden werknemersberoep verworpen
C-353/8925-7-1991Vrij verrichten van diensten – Verplichting, zich voor het maken van radio- en televisieprogramma's tot een binnenlandse onderneming te wenden – Voorwaarden …Nederland in gebreke
C-68/8930-5-1991Vrij verkeer van personen – GrenscontroleNederland in gebreke
C-96/8916-5-1991Toelating tot het vrije verkeer tegen verlaagde heffing van een zonder uitvoercertificaat uit Thailand uitgevoerde partij maniok – Verzuim om eigen middelen …Nederland in gebreke
C-310/8919-3-1991Niet-omzetting van een richtlijnNederland in gebreke
339/8715-3-1990Behoud van vogelstanduitkomst niet gevonden
290/875-10-1989Visserij – Quotabeheer – Verplichtingen van de Lid-Statendeels in gebreke, rest verworpen
43/8831-5-1989Verplichte aansluiting bij keuringsinstelling voor in- en uitvoer van teeltmateriaal van plantenNederland in gebreke
213/852-2-1988Steunmaatregelen van de staten – Aardgas – Preferentieel tarief voor Nederlandse tuinbouwdeels in gebreke, rest verworpen
236/8513-10-1987Behoud van vogelstandNederland in gebreke
291/8417-9-1987GrondwaterbeschermingNederland in gebreke
235/8526-3-1987BTW-plichtigen – Publiekrechtelijke lichamen – Notarissen en gerechtsdeurwaardersNederland in gebreke
72/8520-3-1986–Nederland in gebreke
16/8410-7-1985BTW – Maatstaf van heffing bij inruil van een roerend goed als gedeeltelijke betalingberoep verworpen
49/8220-4-1983Gebruikelijke behandelingen die in douane-entrepots en vrije zones mogen worden verrichtNederland in gebreke
160/8215-12-1982Richtlijn nr. 73/239 EEGNederland in gebreke
100/8125-5-1982Toegang tot het beroep van ondernemer van goederenvervoer over de wegNederland in gebreke
96/8125-5-1982ZwemwaterNederland in gebreke
97/8125-5-1982DrinkwaterNederland in gebreke
95/7711-4-1978MeetinstrumentenNederland in gebreke
89/7612-7-1977Fytosanitaire keuringen bij uitvoerberoep verworpen
Arresten van het Hof in zaken van de Commissie tegen Nederland (niet-nakoming). Bron: Cellar, peildatum 30 oktober 2026; uitkomst zelf afgeleid uit de tekst van het arrest.

Nederland vergeleken met andere landen

LandInbreukzaken 1952–2025
Italië669
Griekenland429
Frankrijk423
België400
Duitsland302
Spanje277
Luxemburg277
Ierland224
Portugal221
Nederland153
Oostenrijk152
Verenigd Koninkrijk149
Polen103
Zweden61
Finland60
Denemarken46
Hongarije43
Tsjechië39
Bulgarije34
Slowakije28
Slovenië26
Estland25
Malta23
Cyprus15
Roemenië15
Letland7
Kroatië6
Litouwen3
Aantal inbreukzaken (art. 258 tot en met 260 VWEU) dat bij het Hof werd aangebracht. Landen die later lid werden, hadden minder jaren. Bron: Hof van Justitie van de EU, Statistics concerning the judicial activity of the Court of Justice 2025, tabel XXVI.