EuropaPortaal

EuropaPortaal › Nieuws › Rechtspraak

Rechtspraak

EU-Hof: rechter moet zelf gevaar bij terugkeer van asielzoeker onderzoeken

Het Hof van Justitie legt in 2 Nederlandse zaken uit hoe bewijs en gevaar bij terugkeer van asielzoekers moeten worden beoordeeld.

Een dossier en losse formulieren naast een weegschaal
Illustratie gemaakt voor EuropaPortaal

Het Hof van Justitie heeft op 12 november 2026 de regels voor asielzaken verduidelijkt. Rechters moeten zelf onderzoeken of terugkeer gevaar oplevert als het dossier daarop wijst. Ook moeten diensten die over asiel beslissen, samen met aanvragers hun bewijs beoordelen.

Twee Nederlandse asielzaken

De uitspraak gaat over 2 Iraakse staatsburgers, K en P. De Nederlandse minister van Asiel en Migratie wees hun aanvragen voor asiel af. Zij moesten binnen 4 weken vrijwillig vertrekken, met Irak als bestemming.

De rechtbank Den Haag, zittingsplaats Roermond, vroeg het Hof om uitleg van de Europese asielregels. De vragen gingen over bewijs bij een aanvraag voor asiel. Ook gingen ze over de taak van de rechter.

Alle bewijzen beoordelen

Volgens het Hof moet de dienst die over asiel beslist alle ingediende bewijzen en gegevens beoordelen. Daarbij moet deze dienst samenwerken met de persoon die bescherming vraagt.

Is er genoeg bewijs voor de verklaringen, dan is verdere bevestiging niet nodig. Dat geldt ook als de aanvrager voldoet aan de voorwaarden uit de Europese regels. De dienst moet de verklaringen dan geloven.

Zelf kijken naar gevaar bij terugkeer

Een rechter die een afgewezen aanvraag voor asiel beoordeelt, moet de zaak volledig onderzoeken. Daarbij moet de rechter kijken naar de situatie van dat moment. Ook moet de rechter beoordelen of bescherming nodig is.

Moet de asielzoeker ook terugkeren, dan moet de rechter een extra controle doen. Wijst het dossier op mogelijk gevaar, dan moet de rechter dat zelf onderzoeken. Dat moet ook als de asielzoeker daar niet uitdrukkelijk om vraagt.

Iemand terugsturen naar een land waar ernstig gevaar dreigt, is verboden. Denk aan de doodstraf, marteling of een behandeling die niet menswaardig is of iemand vernedert. De rechter moet met de gegevens uit het dossier nagaan of dit verbod terugkeer tegenhoudt.